Pokazywanie postów oznaczonych etykietą zakaz palenia. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą zakaz palenia. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 16 maja 2011

Urzędniku - zapłacisz za swoje błędy

O ile samo założenie - ukrócenie sytuacji, gdy urzędnicy walą byki za bykiem i włos im z tego tytułu z głowy nie spada - jest słuszne, to jednak czy w ten sposób i w takiej formie? Jak by nie patrzeć - jutro wchodzi w życie Ustawa z 20.01.2011 o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa, która wspomnianą sferę odpowiedzialności urzędniczej wywraca do góry nogami, bo wprowadza dość konkretne regulacje, kiedy i na jakiej zasadzie urzędnika można ukarać za rażące naruszenie prawa.

Jak ma to wyglądać? Otóż w sytuacji, gdy Skarb Państwa wypłaca, przyznane przez sąd obywatelowi czy przedsiębiorcy pokrzywdzonemu przez bezprawną decyzję wydaną przez tego urzędnika, odszkodowanie - wówczas odszkodowanie to potrącane ma być owemu urzędnikowi z wynagrodzenia za pracę. 

Sytuacja jest o tyle ciekawa, że ustawa (art. 7) nakłada obowiązek - obligatoryjnie - złożenia przez kierownika podmiotu odpowiedzialnego, który wypłacił odszkodowanie, albo kierownika jednostki organizacyjnej podmiotu odpowiedzialnego, która wypłaciła odszkodowanie, do prokuratora okręgowego właściwego ze względu na siedzibę podmiotu odpowiedzialnego wniosek o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Czyli - zwierzchnik pracownika, przez którego SP był zmuszony płacić obywatelowi odszkodowanie, nie ma wyboru, nie ma pola do manewru i próby bagatelizowania sytuacji, wyciszania jej, bo jeśli sam nie spełni obowiązku ustawowego, jego mogą czekać nieprzyjemności. Dokładnie wskazane w art. 10 ustawy - grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3 (wariant nieumyślny - dwie pierwsze kary). 

W ustawie zakres odpowiedzialności, jej przesłanki, sformułowane zostały następująco:
Art. 5. Funkcjonariusz publiczny ponosi odpowiedzialność majątkową w razie łącznego zaistnienia następujących przesłanek:
1) na mocy prawomocnego orzeczenia sądu lub na mocy ugody zostało wypłacone przez podmiot odpowiedzialny odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej z rażącym naruszeniem prawa;
2) rażące naruszenie prawa, o którym mowa w pkt 1, zostało spowodowane zawinionym działaniem lub zaniechaniem funkcjonariusza publicznego;
3) rażące naruszenie prawa, o którym mowa w pkt 1, zostało stwierdzone zgodnie z art. 6.

Art. 6. Przez stwierdzenie rażącego naruszenia prawa należy rozumieć:
1) wydanie ostatecznej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji lub postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 lub art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego;
2) wydanie ostatecznej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji lub postanowienia na podstawie art. 247 § 1 pkt 2 albo pkt 3 lub art. 247 § 1 pkt 2 albo pkt 3, w związku z art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm. 4) );
3) stwierdzenie braku podstawy prawnej lub rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm. 5) );
4) wydanie prawomocnego wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego;
5) wydanie prawomocnego wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 247 § 1 pkt 2 albo 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa;
6) stwierdzenie rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 37 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego;
7) stwierdzenie rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 141 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa;
8) prawomocne stwierdzenie rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 149 lub art. 154 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;
9) prawomocne stwierdzenie rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 47714 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm. 6) );
10) prawomocne stwierdzenie braku podstawy prawnej lub rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 47931a § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego;
11) ostateczne stwierdzenie braku podstawy prawnej lub rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 81 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z późn. zm. 7) ).
Granica odpowiedzialności urzędnika - dwunastokrotna pensja. Gdy do winy przyczyniło się ich kilku - każdy z nich ponosi odpowiedzialność stosownie do przyczynienia się do rażącego naruszenia prawa i stopnia winy. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie stopnia winy i przyczynienia się poszczególnych funkcjonariuszy publicznych do rażącego naruszenia prawa, odpowiadają oni w częściach równych. Jeżeli kilku funkcjonariuszy publicznych dopuściło się działania lub zaniechania - każdy odpowiada do w/w dwunastokrotności pensji. Ważne - wypadku udowodnienia winy umyślnej - nie obowiązuje w/w granica odpowiedzialności, a odpowiada on do wysokości zasądzonego na rzecz obywatela odszkodowania.

Szacuje się, że nowa regulacja może dotyczyć przeszło 200 000 urzędników państwowych, i kolejnych 200 000 pracowników samorządów terytorialnych. Powstaje problem - obawa urzędników przed nowymi konsekwencjami, o których to obawach mówiło się już wiele na etapie prac legislacyjnych nad niniejszą ustawą. Nie da się jednak ukryć, że jest ona potrzebna - wystarczy otworzyć gazetę, posłuchać wiadomości, gdzie co rusz jest mowa o tym, gdy obywatele cierpią z powodu błędów urzędniczych. Inna sprawa - a sam mam w tym zakresie doświadczenie - to fakt, że gdy urzędnik naprawdę popełni błąd, a strona przyjdzie i bez obrzucania wyzwiskami i wrzasków zwróci uwagę, to taki błąd możliwie najszybciej się naprawiało, bo przecież nikt nikomu na złość celowo nie robił. Gdy był problem z petentami - to nie tymi, którzy mieli rację i coś do zarzucenia faktycznie, a po prostu najczęściej z pieniaczami i po prostu wariatami. 

Można jednak zgodzić się, iż pewne grupy urzędników mają powody do obaw - największa grupa, która powinna obawiać się nowych przepisów, to ponad 50 000 pracowników urzędów skarbowych, którzy na co dzień wydają po kilkadziesiąt decyzji podatkowych. Wypowiada się o tym jeden ze znanych warszawskich adwokatów:
Może to spowodować blokadę administracji, gdyż urzędnicy będą obawiali się składać podpisy pod decyzjami – komentuje adwokat Józef Forystek z Kancelarii Forystek & Partnerzy. – Będą się wstrzymywali do czasu, aż uzyskają absolutną pewność, że sąd nie podważy ich rozstrzygnięcia. Takie unikanie odpowiedzialności będzie im się nawet opłacało, gdyż grzywny za bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania są bardzo niskie i niezwykle rzadko nakładane. W zeszłym roku było ich kilkanaście. Biorąc pod uwagę, że urzędnicy wydają setki tysięcy decyzji rocznie, to naprawdę niewiele.
Cała sytuacja wydaje się być polem do popisu dla ubezpieczycieli, którzy pewnie hurtowo wprowadzą ofertę polis OC dla urzędników - czego ubezpieczalnie obecnie nie mają jeszcze w ofercie. Trudno jednak wyobrazić sobie ubezpieczenie od okoliczności umyślnego łamania prawa przez urzędnika. 

>>>

Nie tak dawno, bo w listopadzie, pisałem na temat ustawy zakazującej palenia w lokalach. Okazuje się, że - jak to często - pomysł był dobry, jednak wyszło nie do końca. Dlaczego? Ustawowy zakaz dotyczy lokalu, który jest wydzielony przegrodami budowlanymi, np. ścianą. Tymczasem ogródek kawiarniany, usytuowany na zewnątrz kawiarni, niewątpliwie takim pomieszczeniem nie jest.

sobota, 13 listopada 2010

Od poniedziałku koniec z paleniem w lokalach i nie tylko

Już w najbliższy poniedziałek wchodzi w życie Ustawa z dnia 8 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych oraz ustawę o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. 2010 nr 81 poz. 529). Podczas kwietniowego głosowania za zmianami opowiedziało się 217 posłów, 165 było przeciw, a 48 wstrzymało się od głosu.

Nie jest to nowelizacja nic nie znacząca lub kosmetyczna, ale o znaczeniu kluczowym dla wszystkich, których denerwuje fakt palenia tytoniu w różnego rodzaju lokalach. Ustawa bowiem w brzmieniu obowiązującym od 15.11.2010 oznacza całkowity zakaz palenia w lokalach gastronomicznych, które posiadają jedynie jedną salę, jedno pomieszczenie. Nie ma odtąd miejsca na wirtualne, palcem na wodzie, wydzielanie części dla palących i części dla niepalących - co miało miejsce dotąd, a bardzo często nie znaczyło absolutnie nic, jako że te dwie rzekome części znajdowały się najczęściej w tej samej sali, tym samym pomieszczeniu. Innymi słowy - cyrkulacja powietrza powodowała, że gdy choćby jeden klient zapalił sobie w jednym kącie, to zapach papierosa docierał do każdego klienta, gdziekolwiek by w tym lokalu, choćby i na drugim jego końcu, nie siedział. 
Art. 2 pkt 9 tejże ustawy definiuje pojęcie palarni:
„palarnia”  -  wyodrębnione  konstrukcyjnie  od  innych  pomieszczeń  i ciągów komunikacyjnych pomieszczenie, odpowiednio oznaczone, słuące  wyłącznie  do  palenia  wyrobów  tytoniowych  zaopatrzone  w  wyiewną wentylację mechaniczną lub system filtracyjny w taki sposób, aby dym tytoniowy nie przenikał do innych pomieszczeń. 
Ustawa w brzmieniu obowiązującym od najbliższego poniedziałku oznacza rozszerzenie obszarów objętych zakazem palenia tytoniu na większość miejsc publicznych oraz przewiduje ujednolicenie sankcji za ich nieprzestrzeganie, a także dotyczy zakazu reklamy wyrobów tytoniowych. 

Kluczowy jest art. 5 ust. 1 ustawy, który otrzymuje brzmienie:
1. Zabrania się palenia wyrobów tytoniowych, z zastrzeżeniem art. 5a:
1)  na  terenie  zakładów  opieki  zdrowotnej  i  w  pomieszczeniach  innych obiektów, w których są udzielane świadczenia zdrowotne,
2) na terenie jednostek organizacyjnych systemu oświaty, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, oraz jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, o których mowa w przepisach o pomocy społecznej,
3) na terenie uczelni,
4) w pomieszczeniach zakładów pracy innych niż wymienione w pkt 
1 i 2, 
5)  w  pomieszczeniach  obiektów  kultury  i  wypoczynku  do  użytku publicznego,
6) w lokalach gastronomiczno-rozrywkowych,
7)  w środkach pasażerskiego transportu publicznego oraz w obiektach służących obsłudze podróżnych,
8) na przystankach komunikacji publicznej,
9) w pomieszczeniach obiektów sportowych,
10) w ogólnodostępnych miejscach przeznaczonych do zabaw dzieci,
11) w innych pomieszczeniach dostępnych do użytku publicznego.
Ustawodawca pozostawia furtkę w kontekście wykorzystywania pomieszczeń dla celów mieszkaniowych - właściciel lub zarządzający może wyłączyć spod w/w zakazu indywidualne pokoje w obiektach służących celom mieszkalnym.

Ustęp 1a tego samego artykuł nakłada na właściciela danego obiektu obowiązek umieszczenia w  widocznych miejscach odpowiednie oznaczenia słownego i graficznego informującego o zakazie palenia wyrobów tytoniowych na danym terenie lub środku  transportu,  zwane  dalej  „informacją  o  zakazie  palenia  tytoniu”. Prawo zakłada świadomość obywateli w zakresie obowiązujących przepisów - jednakże w praktyce, jak jest, wiadomo, zatem ustawodawca umożliwia obywatelom powzięcie informacji o zakazie palenia, zobowiązując do odpowiedniego oznakowania i zwerbalizowania sankcji właściciela obiektu. Konsekwencja zlekceważenia tego obowiązku przez właściciela? Mandat do 2000 zł (art. 13 ust. 1). 

Warto to wskazać - obowiązek ten spoczywa nie tylko na właścicielach lokali gastronomicznych, ale także  właścicielach autobusów, tramwajów, pociągów i samochodów służbowych. Informacja o zakazie palenia będzie musiała się znaleźć również w nich.

Na początku wspomniałem o zdefiniowaniu nowelizacją pojęcia palarni. Owe pomieszczenia, przeznaczone dla palaczy, mogą zostać utworzone:
  • w domach pomocy społecznej lub domach spokojnej starości,  
  • w hotelach, 
  • w obiektach służących obsłudze podróżnych, 
  • na terenie uczelni, 
  • w pomieszczeniach zakładów pracy, 
  • w lokalach gastronomiczno-rozrywkowych
  • w innych pomieszczeniach dostępnych do użytku publicznego (np. urzędy)
Innymi słowy - zakaz palenia bezwzględny, bez możliwości utworzenia palarni, odnosi się do:
  • zakładów opieki zdrowotnej (szpitali, przychodni)
  • przedszkoli, szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych (licea, technika, zasadnicze szkoły zawodowe)
  • pomieszczeń obiektów sportowych
  • pomieszczeń obiektów  kultury  i  wypoczynku  do  użytku publicznego
  • środków pasażerskiego transportu publicznego oraz obiektów służących obsłudze podróżnych
  • przystanków komunikacji publicznej
  • ogólnodostępnych miejsc przeznaczonych do zabaw dzieci

Zmiana przepisów nie oznacza, że palenie w lokalach gastronomicznych będzie zakazane permanentnie. Właściciel     lub     zarządzający     lokalem     gastronomiczno-rozrywkowym  z  co  najmniej  dwoma  pomieszczeniami  przeznaczonymi do konsumpcji, może wyłączyć spod zakazu zamknięte pomieszczenie konsumpcyjne, wyposażone w wentylację zapewniającą, aby dym tytoniowy nie przenikał do innych pomieszczeń. Czyli - o ile lokal nie jest jednym tylko pomieszczeniem, i faktyczne wyodrębnienie sali dla palących jest możliwe - wówczas właściciel może zezwolić na palenie przez klientów w tej osobnej sali. Pod warunkiem, że zapach i dym tytoniowy nie będą przenosiły się do pozostałej części lokalu, zajmowanej przez niepalących.

Co grozi klientowi lokalu, który zlekceważy zakaz i będzie palił? Zgodnie z art. 13 ust. 2 - mandat do 500 zł. Być może ktoś stwierdzi, iż to niewiele - ale gdy doliczyć tę kwotę do ceny nawet dość wykwintnego posiłku, to prędzej czy później każdy palacz dojdzie do wniosku (choćby przeliczając kwotę mandatu... na to, ile za taką sumę mógłby kupić paczek tytoniu), iż palić tam, gdzie to zakazano, po prostu się nie opłaca.

Ukarać mandatem może policjant, strażnik miejski lub inspektor sanitarny. Teoretycznie - ponieważ nie wydano jeszcze odpowiednich przepisów wykonawczych do znowelizowanej ustawy, i w praktyce mandat wręczyć może na razie tylko policjant. Inspektorom i strażnikom wolno tylko pouczyć palaczy, albo kierować sprawę wprost do sądu, a tam postępowanie jest bardzo czasochłonne. Rzeczniczka MSWiA zapowiada jednak szybkie dostosowanie przepisów wykonawczych.

Z ciekawostek - ustawa  sformułowała również zakaz eksponowania w punktach sprzedaży przedmiotów imitujących opakowania wyrobów tytoniowych (art. 8 ust. 3). Obecnie - bardzo często na witrynach kiosków czy sklepów roi się od, różnej wielkości, imitacji paczek papierosów. Ustawodawca zadecydował - mają zniknąć. Poza tym - przedsiębiorcy nie będą mogli oferować do sprzedaży produktów tytoniowych w systemie samoobsługowym (z wyjątkiem sklepów wolnocłowych - art. 6 ust. 5). 

Mnie, jako niepalącego, zmiana bardzo cieszy. Nareszcie! Nie bronię palaczom popalać sobie - czy to na świeżym powietrzu, czy w specjalnie i faktycznie wydzielonych, wyodrębnionych i zamkniętych palarniach kultywować swój nałóg. Nigdy jednak nie miałem ochoty i zawsze denerwowało mnie to, że gdy człowiek udał się do jakiegoś lokalu, to prędzej czy później był narażony na to, że ktoś gdzieś zapalił papierosa, i w efekcie zapach tytoniu rozniósł się zaraz po całym pomieszczeniu. Nie lubię tego - nie mówiąc już o takim detalu jak fakt, że po powrocie z takiego wyjścia całość garderoby nadaje się do prania - przesiąknięta tytoniem z każdej strony... 

Jeśli ktoś lubi - niech pali. Ale tak, aby nie przeszkadzało to tym, którzy sami nie palą i nie zamierzają, nie mają ochoty wdychać zapachów związanych z paleniem. Nie, to żadna dyskryminacja dla palaczy - tylko w końcu położenie kresu dyskryminacji osób niepalących. Bo takowym należy uznać udowodnione zjawisko biernego palenia, jakiego ofiarami padają i padali wszyscy, którzy tylko przebywali w pomieszczeniach, gdzie ktoś palił tytoń. Ktoś powie - zawsze można iść do lokalu dla niepalących. Można. Ale powinno być tak, że w każdym lokalu - bez względu na widzimisię właściciela - palenie nie może przeszkadzać nawet tylko niektórym gościom. Znowelizowane przepisy wreszcie to regulują i umożliwiają.

Inna sprawa - jak będzie wyglądała egzekucja stosowania nowych przepisów? Gazeta Wyborcza podaje  dziś przykłady lokali, które już w trakcie vacatio legis wprowadziły zakaz palenia, aby przyzwyczaić klientów. Godne podziwu i naśladowania. Główny Inspektor Sanitarny tłumaczy - nie tyle chodzi o karanie, co wychowanie i uświadomienie, że taki stan prawny funkcjonuje i sprawdza się w większości państw zachodnich. Już od poniedziałku zobaczymy reklamy telewizyjne z hasłem Dbaj o Polskę wolną od dymu tytoniowego i prawo do oddychania czystym i zdrowym powietrzem. Na podobną akcję zdecydowało się PKP Intercity - deklarują, iż rozdali pasażerom 20 000 ulotek, które uprzejmie proszą o niepalenie. 

Jan Orgelbrand (zastępca Głównego Inspektora Sanitarnego) deklaruje, że nie o restrykcje, a o wychowanie chodzi. Założenie - jak najbardziej słuszne, jednakże czy to wystarczy? Mam wrażenie, że w tym kraju prawie każde, nawet najbardziej oczywiste zakazy - niszczenia wiat przystankowych, obsmarowywania budynków sprayem, wandalizmu - są ignorowane. Skąd więc założenie, że nagle 10 000 000 palaczy (tak, więcej niż 1/4 obywateli) zastosuje się grzecznie do uprzejmych próśb? Obawiam się, że się nie zastosuje - więc należy jak najszybciej umożliwić egzekwowanie nowych przepisów przez funkcjonariuszy odpowiednich służb. Żeby wymusić stosowanie zakazów palenia. Statystyki mówią - na 40 000 zgonów z powodu palenia, aż 2 000 to śmierć - kogo? Biernych palaczy.