Pokazywanie postów oznaczonych etykietą naruszenie dóbr osobistych. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą naruszenie dóbr osobistych. Pokaż wszystkie posty

wtorek, 17 listopada 2015

Odpowiedzialność hostingodawcy i naruszenia prawa autorskiego w internecie - sprawy Chomika c.d.

Swego czasu (hehe, 2 lata temu) pisałem o sporze na linii Polska Izba Książki (PIK) - FS File Solutions Limited z siedzibą na Cyprze (administrator serwisu Chomikuj.pl). O sprawie pisałem, jednakże chciałem przytoczyć nieco z argumentacji sądów, rozstrzygających spór - nie mówiąc już o wyjaśnieniu losów sprawy w II instancji. 

Historia konfliktu była dość długa, a dobrze obrazuje ją grafika dostępna w Dzienniku Internautów - ukazując wydarzenia od momentu publikacji komunikatu przez PIK w dniu 23 czerwca 2010 r. aż do wniesienia pozwu w dniu 23 kwietnia 2012 r. Problem i przedmiot powództwa dotyczył tego, iż sporny komunikat - dostępny publicznie - zawierał sformułowanie:
"(...) o wystosowanie pozwu zbiorowego przeciw portalowi (...), który stosuje praktyki pirackie i nielegalnie publikuje utwory objęte ochroną prawa autorskiego.”
Mianowicie Sąd Okręgowy w Warszawie, jako sąd I instancji, wyrokiem z dnia 20 lutego 2013 r. o sygn. akt I C 407/12 powództwo oddalił na koszt powodów (administratora serwisu do 2010 r., oraz jego następcy od 2010 r.). 

Niesporne było, iż taki tekst został przez pozwanego PIK zamieszczony i był, także w dacie wyrokowania przez Sąd Okręgowy, dostępny. Rozważając zasadność powództwa, Sąd Okręgowy wskazał, iż:
(...) zawarta w komunikacie z dnia 23 czerwca 2010 roku ocena działalności prowadzonej w ramach serwisu (...) (w domyśle – przez jego administratorów) była uzasadniona i służyć miała interesowi społecznemu, tj. interesowi ogółu wydawców rynku książki i innych mediów, których prawa zostały naruszone przez powodową spółkę. Co prawda, kwestionowane przez stronę powodową sformułowanie użyte w komunikacie było stanowcze i radykalne (zarzut pirackich praktyk i nielegalnego publikowania utworów objętych ochroną prawa autorskiego), wobec czego stanowiło naruszenie dobrego imienia administratorów portalu, to jednak zdaniem Sądu wyłączona została bezprawność tego naruszenia. Strona pozwana skutecznie podważyła bowiem argument strony powodowej jakoby działalność prowadzona w ramach serwisu (...) podlegała wyłączeniu zawartemu w art. 14 ustawy z dnia 18 lipca 2002 roku o świadczeniu usług droga elektroniczną (Dz.U. nr 144, poz. 1204 ze zm.). 
Jak wynikało z argumentacji powodów, powoływali się oni na świadczenie w ramach serwisu Chomikuj.pl wyłącznie usługi hostingu, a więc udostępniania przestrzeni serwera przez usługodawcę na rzecz usługobiorcy - co Sąd Okręgowy utożsamił z umową przechowania uregulowaną w KC: 
Istotą hostingu jest bowiem sprawowanie pieczy nad danymi, a przechowanie polega na sprawowaniu przez przechowawcę pieczy nad powierzoną mu przez składającego rzeczą ruchomą oraz obowiązku jej wydania w stanie niepogorszonym samemu składającemu bądź osobie wyraźnie przez niego wskazanej.
W związku z powyższym:
(...) stwierdzić należy, iż działalność prowadzona na portalu (...) wykracza poza usługi czysto hostingowe. Użytkownicy tego serwisu mogą bowiem nie tylko zamieszczać na nim pliki, ale również pobierać pliki zamieszczone przez innych użytkowników w taki sposób, że dalsze losy kopii pliku są nieznane dla pierwszego użytkownika. W sytuacji, gdy dany plik zawiera dane stanowiące utwór chroniony prawami autorskimi, wówczas twórca, czy inny uprawniony do korzystania z tych praw podmiot, nie ma wpływu na jego rozpowszechnianie przez postronne osoby, których krąg jest nieograniczony. Co więcej, administratorzy serwisu pobierają opłaty za transfery plików, przewyższające czyste koszty takich transferów, a ponadto wprost zachęcają użytkowników do wzajemnego kopiowania plików, wynagradzając ich z tego tytułu poprzez przyznawanie punktów. Tym samym działalność strony powodowej jest ewidentnie nastawiona na jak najszersze rozpowszechnianie plików i na zysk, który nie jest związany tylko z opłatami za przechowywanie plików, ale obejmuje również inne usługi. 
Bardzo ciekawe były dalsze losy sprawy - bowiem na skutek wniesionej apelacji, Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2013 r. uchylił wyrok Sądu Okręgowego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, jako że Sąd Okręgowy winien przeprowadzić całościową analizę zakwestionowanego komunikatu i ustalić, czy ma ona charakter ocenny, czy też jest wypowiedzią o faktach, a ponadto powinien w szerszym zakresie przeprowadzić postępowanie dowodowe, dopuszczając dowody zaoferowane przez Polską Izbę Książki a oddalone przez Sąd Okręgowy i ustalić zasady odpowiedzialność administratora chomikuj.pl.

Tu z kolei zażalenie do Sądu Najwyższego na rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego wywiódł PIK - uwzględnione przez Sąd Najwyższy w dniu 19 marca 2014 r., co skutkowało uchyleniem wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie i przekazania sprawy temu sądowi jako sądowi II instancji do rozpoznania apelacji. Ostatecznie zaś, Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację, wskazując, iż:
(...) nie doszukał się podstaw do uznania, że wyłączenie odpowiedzialności na zasadach określonych w art. 14 ustawy może dotyczyć podmiotów propagujących kopiowanie plików wprowadzonych przez użytkowników do zasobów udostępnionego systemu teleinformatycznego, strona powodowa nie wykazała bowiem, aby mogła spełnić ostatni z warunków wskazanych w ust. 1 powołanego przepisu. (...) operatorzy serwisów internetowych, z racji zakresu i przedmiotu podejmowanej działalności, muszą się więc liczyć z tym, że (…) podmioty, których prawa mogą zostać naruszone przez bezprawne wprowadzenie do sieci efektów ich pracy twórczej albo wydawniczej, będą korzystać z uprawnienia do wyrażania ocen odnoszących się do funkcjonowania takich portali oraz efektów ich działania.   
W mojej ocenie całość rozstrzygnięcia - wbrew argumentacji powodów - odpowiada prawu i stanowi sprawiedliwe rozwiązanie w sytuacji, kiedy z żądaniem naruszenia dóbr osobistych występuje do sądu podmiot, którego całość roszczenia opiera się o oświadczenie z wszech miar prawdziwe i oddające niewątpliwie - fakt, w słowach zdecydowanych, ale to nie jest zabronione - faktyczny i istotny przedmiot działalności administratora (administratorów) portalu Chomikuj.pl, który należy obiektywnie ocenić jako właśnie z samej swojej istoty i w tym konkretnym przypadku zasadzający się na działaniach w sposób oczywisty naruszających prawo autorskie w internecie. 

czwartek, 21 lutego 2013

Obrażony Chomik nie będzie przepraszany

Kolejna sprawa z chomikiem w tle - Polska Izba Książki (PIK) nie musi przepraszać serwisu chomikuj.pl za zarzucenie mu stosowania praktyk pirackich.Wyrok, póki co, nieprawomocny. 

Jest to echo wątpliwej z wielu względów działalności znanego portalu z pewnym gryzoniem w logo i nazwie. Nie trzeba się wysilić, aby stwierdzić, że portal ów na naprawdę wielką i coraz bardziej rosnącą skalę łamie prawo autorskie, stając się jedną z większych w Polsce, o ile nie już największą platformą, umożliwiającą przechowywanie i udostępnianie szeroko pojętych multimediów, ale także innych rodzajów plików (np. e-książek). Nic dziwnego, że wydawnictwa zrzeszone w PIKu złożyły w zakresie tych naruszeń pozew zbiorowy. 

Administrator Chomika - FS File Solutions Limited - złożył przeciwko PIK pozew o naruszenie dóbr osobistych i zobowiązanie do opublikowania przeprosin. Sąd uznał, iż wypowiedzi PIKu nie były bezprawne, ponieważ Izba zasadnie występowała w interesie wydawców, których prawa są naruszane przez administratora Chomikuj.pl. Zdaniem sądu, administrator tego portalu nie korzysta z wyłączenia odpowiedzialności z tytułu naruszenia praw autorskich, ponieważ jego działalność nie ogranicza się tylko do samego przechowywania utworów. Stanowisko PIKu jest w mojej ocenie po prostu zrozumiałe - występuje bowiem w interesie praw naruszanych na szkodę wszystkich wydawców. Oczywiście, Chomik powołuje się na odrębność usługi hostingu - wygodną furtkę do umywania rąk przez właściciela serwisu, zarabiającego na użytkownika, jednak w mojej ocenie po prostu odwracającego kota ogonem, gdy przychodzi do odpowiedzialności za to, co użytkownicy przechowują, a wszyscy dobrze wiedzą, że nie jest to ich własna twórczość. 

Może bez zakładów, ale co do apelacji to jestem pewien. O dalszych losach sprawy na pewno jeszcze usłyszymy, a ja postaram się napisać.

środa, 2 listopada 2011

Jak obrazisz bogatego i prestiżowego - zapłacisz więcej niż za obrażanie biednego i zwykłego

O ile co do zasady odpowiedzialności za całe zdarzenie, zgadzam się w zupełności, jednakże uzasadnienie takiej a nie innej zasądzonej kwoty i jej wysokości uważam za kuriozum. 

W poniedziałek 24.10.2011 przed Sądem Okręgowym w Warszawie zapadł wyrok w sprawie z powództwa  Leszka Czarneckiego i Jolanty Pieńkowskiej-Czarneckiej przeciwko portalom Pudelek i Lansik (formalnie - ich jednemu właścicielowi) o naruszenie dóbr osobistych. Poszło o teksty, w których wyśmiewano fakt, iż powód - jeden z najbogatszych Polaków - wybudował małżonce pałac pod Warszaw; sugerowano, że Pieńkowskiej znudziło się latanie odrzutowcem z posiadłości męża we Francji (jest prezenterką TVN w programie "Dzień dobry TVN"). Autorzy wyśmiewali fakt, iż rzekomo w nowej warszawskiej rezydencji państwa Czarneckich będzie wielka sala balowa - pojawiły się aluzje do nadęcia, życia w przesadnym przepychu. Na marginesie, pojawiły się zarzuty o przesadną zazdrość pani Czarneckiej pod adresem męża, jakoby zabraniała mu latania prywatnym odrzutowcem ze stewardessami. 

Sąd potwierdził naruszenie dóbr osobistych powodów w kilku tekstach oraz zamieszczonych pod nimi komentarzach. Ustalono w postępowaniu dowodowym, że część z informacji - o zazdrości, stewardessach, czy sali balowej - była nieprawdziwa. Sąd przyjął, iż powodowie nie zezwalali pozwanym na upublicznianie takich informacji z ich życia prywatnego - zgoda. Że podważyły one prestiż małżonków - zgoda. Co do wysokości zasądzonej kwoty 200 000 zł - też zgoda, portale nie upadną, natomiast odczują finansowo konsekwencje publikowania takich informacji. 

Jednak gdy doczytałem się w doniesieniach prasowych z ustnych motywach rozstrzygnięcia sformułowania SSO Krystyny Gromek: 
Im wyższy prestiż osób pomówionych, tym wyższa powinna być sankcja ekonomiczna.
to zdziwiłem się dość mocno. Owszem, osobom publicznym, biznesmenom i celebrytom takie teksty na pewno szkodzą, ponieważ szkodzą ich wizerunkowi, co ma dla nich znacznie kluczowe. Ale różnicowanie wysokości zasądzanej z tytułu tego naruszenia kwoty stosownie do rzekomego prestiżu osób, których dobra osobiste zostały naruszone? To tak, jakby uznać, że Czarneccy są znani, bogaci i ważni, więc za ich obrażanie należy się większa kwota niż za obrazę np. mnie niżej podpisanego, czy kogokolwiek czytającego te słowa, bo nie jesteśmy równie znani i majętni jak Czarneccy. 

poniedziałek, 20 czerwca 2011

Kiedy usługodawca odpowiada za treści na swoim portalu w trybie art. 14 UoŚUDE - wiarygodna wiadomość, precyzyjne wskazanie naruszenia

Temat bardzo na czasie, bo - jak się okazało - również i do mojego pracodawcy wpłynęło coś takiego. 

Otóż, o ile wiem, były MEN Roman Giertych, z wykształcenia prawnik, co więcej - praktykujący adwokat, w imieniu swoich mocodawców zasypuje chyba właścicieli wszystkich większych ogólnopolskich portali internetowych wezwaniami do:
usunięcia ze strony www.x.pl wszystkich komentarzy naruszających dobra osobiste XYZ [mandanta]
Co ważne i kluczowe - adres www portalu podawany jest zawsze w formie np. www.onet.pl - czyli bez wskazania konkretnego miejsca (artykułu, wpisu komentarza, opinii) w portalu, gdzie do naruszenia doszło. Ot tak - ogólnie - że na portalu ktoś coś tam niby naruszył - a niech tam sobie sami znajdą, co i gdzie. 

Sytuacja ta rozbawiła mnie mocno - ponieważ na blogu Olgierda Rudaka znalazłem identyczne pismo, jakie swego czasu wpłynęło do mojego pracodawcy - co oznacza, że pan Giertych pracuje taśmowo, najprawdopodobniej po prostu zmieniając nagłówki (adresatów) swoich żądań. 

Co mnie rozczuliło, kilka dni po wpłynięciu wezwania pana Giertycha (jako mocodawcy X), wpłynęło identycznej treści wezwanie, podpisane przez innego adwokata, występującego jako... pełnomocnika pana Giertycha właśnie. 

Wydaje się, że powstała ostatnimi czasy pewna moda czy trend, zapoczątkowany przez obecnego MON Radosława Sikorskiego, który zagroził pozwami szeregowi tytułów, co bezpośrednio poskutkowało zamknięciem forów internetowych Wprostu i Pulsu Biznesu - na fali których kolejne osoby próbują wydrzeć kasę od właścicieli portali w myśl zasady - a nuż się uda. Przykre, a może raczej żenujące jest jednak to, na jak niskim merytorycznie poziomie to robią. 

No to po kolei.

1. Podstawa prawna żądania?
Brak. Bo po co. Ogólne wezwanie do zaniechania.

2. Wskazanie i określenie dokładnego miejsca i sposobu naruszenia?
Jak wyżej. Podanie strony głównej portalu - np. (czepiam się przykładu Onetu - pierwszy z brzegu, żadnego podtekstu) w formie www.onet.pl. Prawdopodobieństwo, że w danym momencie na stronie głównej - bo to ona została wskazana jako miejsce naruszenia dóbr osobistych (dokładny adres URL) - znajduje się jakikolwiek tekst dot. czy to samego pana Giertycha, czy też jego mandanta - szczerze, jest żadne. 

Moim zdaniem - żeby takie wezwanie miało przysłowiowe ręce i nogi, powinno wskazywać:
  1. adres URL - czyli miejsce naruszenia 
  2. nazwę/tytuł/nagłówek - artykułu, komentarza, wpisu z punktu 1
  3. treść naruszającą dobra osobiste
  4. datę i godzinę - widoczne w serwisie (o ile są) - opublikowania
Żeby uprościć - wystarczyło by wydrukować po prostu stronę zawierającą rzekomy tekst naruszający czyjeś dobra osobiste, i załączyć do wezwania. 


Zatem można śmiało powiedzieć - poza brakiem podstawy prawnej żądania, wezwanie nie precyzuje nijak miejsca, gdzie do owego naruszenia doszło. Co więcej - nijak podmiot wezwany nie może się ustosunkować do takiego wezwania, no bo jak, skoro nie wiadomo, czego ono dotyczy? Tzn. może - ale co najwyżej odpisać, że na wskazanej stronie (głównej portalu) nie znajduje się żadna treść dotycząca wzywającego do zaniechania naruszeń, zatem wezwanie jest bezprzedmiotowe. 

3. Uprawdopodobnienie naruszenia, wiarygodna wiadomość o naruszeniu?
Można jakby podciągnąć pod 2. 

Kluczowy jest tu art. 14 Ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną (UoŚUDE), który mówi: 
Art. 14. 1. Nie ponosi odpowiedzialności za przechowywane dane ten, kto udostępniając zasoby systemu teleinformatycznego w celu przechowywania danych przez usługobiorcę nie wie o bezprawnym charakterze danych lub związanej z nimi działalności, a w razie otrzymania urzędowego zawiadomienia lub uzyskania wiarygodnej wiadomości o bezprawnym charakterze danych lub związanej z nimi działalności niezwłocznie uniemożliwi dostęp do tych danych.
2. Usługodawca, który otrzymał urzędowe zawiadomienie o bezprawnym charakterze przechowywanych danych dostarczonych przez usługobiorcę i uniemożliwił dostęp do tych danych, nie ponosi odpowiedzialności względem tego usługobiorcy za szkodę powstałą w wyniku uniemożliwienia dostępu do tych danych.
3. Usługodawca, który uzyskał wiarygodną wiadomość o bezprawnym charakterze przechowywanych danych dostarczonych przez usługobiorcę i uniemożliwił dostęp do tych danych, nie odpowiada względem tego usługobiorcy za szkodę powstałą w wyniku uniemożliwienia dostępu do tych danych, jeżeli niezwłocznie zawiadomił usługobiorcę o zamiarze uniemożliwienia do nich dostępu.
Z polskiego, a raczej prawniczego, na nasze - usługodawca, świadczący usługi drogą elektroniczną, czyli taki nasz Onet na przykład, odpowiada za treść, wypowiedź usługobiorcy (internauty radosnego) tylko i wyłącznie w wypadku zignorowania wiarygodnej wiadomości o bezprawności (naruszeniu dóbr osobistych) przez gromadzone dane (treść wypowiedzi opublikowanej w portalu). 
Zatem jakiekolwiek roszczenia wobec usługodawcy można wystąpić z żądaniem zadośćuczynienia lub odszkodowania tylko i wyłącznie w sytuacji, gdyby zignorował takie wezwanie. Kółeczko się zamyka jednak - nie oznacza to, że usługodawca na gwałt winien usuwać wszelkie treści w portalu, co do których ktokolwiek zgłosił żądanie ich usunięcia - tylko dlatego, że ktoś to zrobił. Wracamy do punktu wcześniejszego - treści te muszą przede wszystkim zostać wyraźnie oznaczone, moim zdaniem, poprzez podanie dokładnego adresu URL, w sposób umożliwiający usługodawcy zidentyfikowanie ich. 

Nie mówiąc o tym, że sprawą już w ogóle dalszą jest kwestia tego - czy żądanie usunięcia jest w ogóle zasadne, czyli czy dana treść w ogóle może być uznana za naruszająca czyjekolwiek dobra osobiste.

Warto w tym miejscu przytoczyć kilka cytatów z orzeczenia - jednego z niewielu w tej materii - wyroku SA w Lublinie z 18.03.2011 r.  w sprawie I ACa 544/10:
(...) odpowiedzialność pozwanych jako usługodawców zależy od istnienia pozytywnej wiedzy na temat bezprawnego charakteru treści i dowód ten w istocie obciąża powoda.
(...) Jedyną, więc sytuacją prowadząca bez wątpienia do odpowiedzialności usługodawcy jest istnienie po jego stronie stanu wiedzy o fakcie naruszenia, czy też bezprawnym charakterze naruszenia.
Reasumując zatem - do skutecznego dochodzenia należności od usługobiorcy z tytułu naruszenia dóbr osobistych w ramach portalu internetowego konieczne jest:
  1. precyzyjne wskazanie miejsca (treści) naruszającej owe dobra - bez identyfikacji tekstu, którego wezwanie dotyczy, nie sposób, aby usługodawca zajął stanowisko wobec wezwania, i odniósł się do jego wiarygodności (lub jej braku)
  2. udowodnienie, iż usługodawca nie wywiązał się z obowiązku, jaki nakłada na niego wspomniany art. 14c UoŚUDE, pomimo prawidłowo skierowanego doń wezwania, wskazującego punkt 1.