Pokazywanie postów oznaczonych etykietą poseł. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą poseł. Pokaż wszystkie posty

środa, 29 lutego 2012

Grzywny za kogoś płacić nie wolno - czy jest się posłem, czy nie

Znana z publicznego demonstrowania poparcia zarówno dla osoby o. Tadeusza Rydzyka, jak i całej inicjatywy Radia Maryja posłanka Anna Sobecka poinformowała na dniach publicznie, iż uregulowała w imieniu w/w dyrektora radia grzywnę za wykroczenie w postaci prowadzenia nielegalnej zbiórki pieniędzy na finansowanie TV Trwam, Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej oraz wierceń geotermalnych realizowanych przez Fundację Lux Veritatis. Suma niebagatelna - kwota główna 3500 zł, wraz z kosztami sądowymi ok. 4800 zł.

Wyrok w obydwu instancjach zapadał w 2011 r. (II instancja - czerwiec 2011) i jest prawomocny. We wrześniu 2011 r. Rydzyk został wezwany do uiszczenia nałożonej na niego grzywny, miał na to 30 dni. Termin za zapłatę już dawno minął, zaś sam Rydzyk publicznie nazywał prawomocne orzeczenie sądu bezprawiem, zapowiadając iż należności uregulować nie zamierza. 

Pani poseł chciała dobrze, a wyszło... nie za dobrze. To, co zrobiła, to po prostu popełnienie wykroczenia. Kodeks wykroczeń mówi bowiem wprost:
Art. 57.
§ 1. Kto organizuje lub przeprowadza publiczną zbiórkę ofiar na uiszczenie grzywny orzeczonej za przestępstwo, w tym i przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe albo nie będąc osobą najbliższą dla skazanego lub ukaranego uiszcza za niego grzywnę lub ofiarowuje mu albo osobie dla niego najbliższej pieniądze na ten cel, podlega karze aresztu albo grzywny.
§ 2. Podżeganie i pomocnictwo są karalne.
§ 3. Zebrane ofiary lub pieniądze uzyskane za zebrane ofiary w naturze a także pieniądze wpłacone na poczet grzywny lub ofiarowane na ten cel podlegają przepadkowi.
§ 4. Przedmioty, co do których orzeczono przepadek, należy przekazać instytucji pomocy społecznej lub instytucji kulturalno-oświatowej.
Zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa z w/w przepisu przez Annę Sobecką złożono do Prokuratury Okręgowej w Toruniu. Mailem, bo mailem - ale skutecznie, zająć ma się nim z woli prokuratury policja.

Nie budzi wątpliwości, iż posłanka w stosunku do ukaranego osobą najbliższą dla ukaranego. Stąd też całokształt okoliczności wydaje się wskazywać na wypełnienie znamion czynu zabronionego. Co więcej, gdy takiego działania - świadomie i z rozmysłem - dopuszcza się nie tylko osoba publiczna, ale poseł na Sejm RP, czyli osoba wprost odpowiedzialna za współtworzenie porządku prawnego w kraju, uważam, że reakcja wymiaru sprawiedliwości powinna być zdecydowana, zaś posłanka Sobecka - po prostu ukarana. Nie wiem, czy można tu mówić o znikomej szkodliwości społecznej czynu - pani poseł nie tylko zrobiła, co zrobiła, ale i pochwaliła się tym sama przed mediami. Co oznacza ewidentne lekceważenie, wręcz pogardę dla przepisów prawa.

Oczywiście, na drodze ku ukaraniu stoi jej immunitet - zawiadamiający o podejrzeniu popełnieniu czynu zabronionego wnieśli o zwrócenie się do Marszałka Sejmu o uchylenie tegoż immunitetu. Obawiam się, że bezskutecznie, czyli sprawa skończy się szybciej niż zaczęła. A szkoda. Jeśli tak się to skończy, nie pierwszy będzie to przykład, kiedy osoba która z założenia powinna być przykładem wzorem dla innych po prostu wykorzystuje sytuację i swoje stanowisko.

Nie chodzi tu o pieniądze - o te niespełna 5000 zł, choć pewnie dla wielu to spora suma. Ani też o jej przepadek (czyli kilka groszy ekstra dla Skarbu Państwa). Chodzi o zasadę. Jeśli osoby, które mają w Polsce prawo stanowić, publicznie demonstrują, że ich to prawo nie dotyczy, i najprawdopodobniej ujdzie im takie zachowanie na sucho - to jak oczekiwać, że jakikolwiek szary zwykły obywatel wykaże się większym wobec prawa posłuchem?

piątek, 28 października 2011

Prokurator w stanie spoczynku nie może być posłem

Wyjaśniło się, Marszałek Sejmu podziela pogląd, jaki ja zaprezentowałem. 27.10.2011, czyli po upływie wskazanego do 26.10.2011 terminu, podpisał dokumenty, które oficjalnie wygaszają mandaty dwóch posłów-elektów PiS i jednocześnie prokuratorów w stanie spoczynku - Dariusza Barskiego i Bogdana Święczkowskiego. Potwierdził to komunikat Kancelarii Sejmu, powołujący się na omówiony w poprzednim wpisie art. 103 Konstytucji RP:
(...) do 26 października posłowie elekci, wybrani w wyborach parlamentarnych 9 października 2011 r., byli zobowiązani przekazać na ręce marszałka Sejmu oświadczenia o złożeniu rezygnacji ze stanowiska lub funkcji, których nie można łączyć z mandatem posła. Posłowie elekci Dariusz Barski i Bogdan Święczkowski nie złożyli w powyższym terminie rezygnacji ze stanowiska prokuratora.
Od tej daty płynie termin 3 dni na zaskarżenie przez zainteresowanych posłów-elektów-prokuratorów decyzji do Sądu Najwyższego, który w ciągu dalszych 7 dni orzeknie, kto ma rację w tym sporze. 

Osobiście całej sytuacji nie rozumiem, wydaje się ona jasna dla wszystkich, poza panami Barskim i Święczkowskim. W krótkiej wypowiedzi jasność i prawidłowość stanowiska Marszałka Sejmu w niniejszej sprawie potwierdził znany konstytucjonalista prof. Piotr Winczorek:
Konstytucja nie rozróżnia prokuratorów w stanie spoczynku i innych. Prokurator to prokurator. Jest różnica w ich położeniu, ale nie jest to różnica aż tak zasadnicza, żeby można było powiedzieć, że to są dwa różne typy prokuratorów. (...) prokurator w stanie spoczynku "poza tym, że pobiera uposażenie i to na wysokim poziomie, grubo wyższym niż każda inna emerytura obliczana według ogólnych zasad, objęty jest immunitetem prokuratorskim, zasadą odpowiedzialności dyscyplinarnej, musi dbać o godność urzędu (...) sytuacja prokuratora w stanie spoczynku, poza tym, że nie wykonuje urzędowych czynności, jest bardzo podobna do sytuacji prokuratora w ogóle.
Słusznie, że istnieje możliwość odwołania od takiej decyzji Marszałka. Pytanie, co zrobi Sąd Najwyższy. Może dojść do pytania do Trybunału Konstytucyjnego odnośnie zgodności przepisów Ustawy o prokuraturze z Konstytucją w zakresie zapisów omówionych w poprzednim wpisie. Bezspornym pozostaje, iż przepisy ustawy zasadniczej winny być interpretowane wprost, bezpośrednio, zaś przepisy ustaw winny być interpretowane zgodnie z wymogami ustawy zasadniczej.

czwartek, 20 października 2011

Czy prokurator w stanie spoczynku może być posłem?

Dla mnie sytuacja jest kuriozalna, nie tylko z uwagi na przedmiot problemu, materię jakiej dotyka, ale też niedopuszczalną wg mnie rozbieżność w treści uchwał Krajowej Rady Prokuratury. 

Sprawa została ujawniona na dniach. W związku z przeprowadzonymi wyborami parlamentarnymi, Marszałek Sejmu oświadczył 18.10.2011, że do 26.10.2011 wszyscy posłowie muszą zgłosić informacje o przeciwwskazaniach co do sprawowania mandatu. Problem rzekomo dotyczy dwóch posłów-elektów z PiS: Bogdana Świączkowskiego (za rządów PiS szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego) oraz Dariusza Barskiego (za rządów PiS zastępcy Prokuratora Generalnego). Obydwaj obecnie są prokuratorami w stanie spoczynku, którzy uzyskali mandat poselski. 

Kluczowy jest art. 103 par. 2 Konstytucji RP, który mówi: 
1. Mandatu posła nie można łączyć z funkcją Prezesa Narodowego Banku Polskiego, Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka i ich zastępców, członka Rady Polityki Pieniężnej, członka Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, ambasadora oraz z zatrudnieniem w Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej lub z zatrudnieniem w administracji rządowej. Zakaz ten nie dotyczy członków Rady Ministrów i sekretarzy stanu w administracji rządowej.
2. Sędzia, prokurator, urzędnik służby cywilnej, żołnierz pozostający w czynnej służbie wojskowej, funkcjonariusz policji oraz funkcjonariusz służb ochrony państwa nie mogą sprawować mandatu poselskiego.
Pytanie brzmi - czy prokurator, o którym mówi powyżej Konstytucja RP, to także prokurator w stanie spoczynku? Czy przepis ten winien być interpretowany jedynie w kontekście prokuratorów pełniących obowiązki prokuratora. 

Należy przyjąć, iż zakaz łączenia stanowiska prokuratora z mandatem poselskim dotyczy wszystkich prokuratorów - tak czynnych, jak i w stanie spoczynku. Przede wszystkim choćby dlatego, że wyłączenie w/w przepisu co do pewnej grupy żołnierzy - a konkretnie wskazanie, że dot. jedynie żołnierzy służby czynnej - zostało wpisane wprost. Co każe rozumować, że gdyby taką samą miał intencję odnośnie prokuratorów i sędziów, to również zapis bardziej precyzyjny znalazł by się w Konstytucji.

Prokuratorem nie jest tylko prokurator czynny, tj, występujący przed sądami, oskarżający i nadzorujący karne postępowanie przygotowawcze. Nie bez powodu Ustawa o prokuraturze wskazuje szereg zakazów, jakim podlegają prokuratorzy:
Art. 49. 1. Prokurator nie może podejmować dodatkowego zatrudnienia, z wyjątkiem zatrudnienia na stanowisku dydaktycznym, naukowo-dydaktycznym lub naukowym w łącznym wymiarze nieprzekraczającym pełnego wymiaru czasu pracy pracowników zatrudnionych na tych stanowiskach, jeżeli wykonywanie tego zatrudnienia nie przeszkadza w pełnieniu obowiązków prokuratora.
2. Prokuratorowi nie wolno także podejmować innego zajęcia ani sposobu zarobkowania, które by przeszkadzało w pełnieniu obowiązków prokuratora, mogło osłabiać zaufanie do jego bezstronności lub przynieść ujmę godności urzędu prokuratora.
3. Prokurator nie może:
  1)   być członkiem zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej spółki prawa handlowego;
  2)   być członkiem zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej spółdzielni;
  3)   być członkiem zarządu fundacji prowadzącej działalność gospodarczą;
  4)   posiadać w spółce prawa handlowego więcej niż 10 % akcji lub udziały przedstawiające więcej niż 10 % kapitału zakładowego;
  5)   prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem bądź pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.
Zakaz dodatkowego zatrudnienia. Zakaz członkostwa w zarządzie spółki prawa handlowego. Otrzymuje, także w stanie spoczynku, uposażenie, zachowuje legitymację służbową (art. 46a). Ważne jest bardzo to, o czym mowa  w ust. 2. Prokuratorowi nie wolno także podejmować innego zajęcia ani sposobu zarobkowania, które by przeszkadzało w pełnieniu obowiązków prokuratora, mogło osłabiać zaufanie do jego bezstronności lub przynieść ujmę godności urzędu prokuratora. Skoro mandat poselski - to polityka w najczystszej postaci, jak więc w ogóle może być mowa o bezstronności? Co więcej - art. 49c w/w ustawy precyzuje, że powyższe obostrzenia dotyczą jak najbardziej także prokuratorów w stanie spoczynku.  Prokurator tak naprawdę prokuratorem przestaje być dopiero gdy utraci uprawnienie do stanu spoczynku, za naruszenie swoich obowiązków.

Zwrócić należy uwagę także na Ustawę o sprawowaniu mandatu posła i senatora, która mówi:
Art. 30. 1. W okresie wykonywania mandatu posłowie i senatorowie nie mogą wykonywać pracy na podstawie stosunku pracy: w Kancelarii Sejmu, w Kancelarii Senatu, w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, w Biurze Trybunału Konstytucyjnego, w Najwyższej Izbie Kontroli, w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich, w Biurze Rzecznika Praw Dziecka, w Biurze Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, w Krajowym Biurze Wyborczym, w Państwowej Inspekcji Pracy, w administracji rządowej i samorządu terytorialnego - z wyjątkiem stosunku pracy z wyboru - oraz nie mogą wykonywać pracy w charakterze sędziego i prokuratora, pracownika administracyjnego sądu i prokuratury, a także nie mogą pełnić zawodowej służby wojskowej.
Wynika z niego jednoznacznie, iż poseł z całą pewnością nie może wykonywać pracy w charakterze prokuratora. A prokurator w stanie spoczynku także jest prokuratorem, choć nie czynnym. Zatem o ile można dyskutować o przeciwwskazaniach do łączenia mandatu poselskiego ze stanowiskiem prokuratora na gruncie Ustawy o prokuraturze, to wątpliwości rozwiewa Ustawa o sprawowaniu mandatu posła i senatora.

Kłania się także prosta zasada trójpodziału władzy. Skoro podział - to przedstawiciel jednej z władz (wykonawczej - prokurator) nie powinien mieć możliwości wpływania na inną (ustawodawczą - poseł). Sędzia ma wymierzać sprawiedliwość, sądzić, wydawać wyroki. Prokurator ma prawo egzekwować. Żaden z nich nie ma prawa tworzyć.

Warto zadać sobie pytanie - co tak naprawdę oznacza, jak w praktyce wyglądać ma ów zakaz sprawowania mandatu posła? Tu odpowiedzią jest również Konstytucja, art. 104 - sprawowanie mandatu posła rozpoczyna się od złożenia ślubowania, odmowa jego złożenia oznacza zrzeczenie się mandatu. Oznacza to, że w myśl normy konstytucyjnej, Marszałek Sejmu nie powinien panów Świączkowskiego i Barskiego dopuścić do ślubowania. Gdyby nawet do takiego ślubowania doszło - teoretycznie zadziałać powinna norma ustawowa z Ustawy o prokuraturze - i po złożeniu ślubowania przez posłów-elektów będących prokuratorami w stanie spoczynku odpowiednie organy powinny stwierdzić pozbawienie w/w osób uprawnień wynikających z prokuratorskiego stanu spoczynku.

Żeby nie być gołosłownym, zacytuję autorytet - prof. Wiesława Skrzydło, konstytucjonalistę, z jego komentarza do Konstytucji RP (W. Skrzydło, Konstytucja RP. Komentarz, wyd. 4, Zakamycze 2002):
Ustęp 2 tegoż [103] artykułu wymienia osoby, które nie mogą sprawować mandatu posła lub senatora. Wyjaśnienie powodów istnienia tego rodzaju zakazu wydaje się być proste, gdyż u podstaw tych leżą przesłanki związane z wymogami apolityczności sędziów, prokuratorów, urzędników służby cywilnej, żołnierzy i funkcjonariuszy policji. 
Co ciekawe, podobna sytuacja, jak opisuje Olgierd Rudak, miała sytuację po wyborach parlamentarnych w 2007 r., a dotyczyła Jana Ołdakowskiego, który dostał się do parlamentu, będąc jednocześnie Dyrektorem Muzeum Powstania Warszawskiego (zatem zatrudnionego w jednostce gminnej, podlegającej Prezydentowi m. st. Warszawy - czyli pracownika samorządu gminnego). Wtedy - nikt problemu nie widział, zainteresowany zachował obydwa stanowiska. Jak będzie tym razem?

Całokształt przedstawionego stanu nie zmienia jednego - śmiesznej wręcz rozbieżności pomiędzy dwiema uchwałami Krajowej Rady Prokuratury, podjętymi w odstępie niespełna miesiąca. Pierwsza z 22.09.2011 stwierdziła, że prokuratorzy w stanie spoczynku, którzy mandaty poselskie powinni móc je wypełniać, nie rezygnując przy tym z mandatu prokuratora w stanie spoczynku. Druga z kolei, z 18.10.2011, stwierdziła coś zupełnie odwrotnego - mówiąc, że "zgodnie z art. 103 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie można łączyć mandatu posła i senatora ze stanowiskiem prokuratora; (...) Dotyczy to zarówno prokuratora czynnego zawodowo jak i prokuratora w stanie spoczynku".

Trudno więc o jednoznaczność w kwestii dopuszczalności łączenia stanowiska prokuratora w stanie spoczynku z mandatem poselskim, skoro wątpliwości w tej kwestii ma i zmienia stanowiska jak chorągiewka KRP - organ, który ma "stać na straży niezależności Prokuratury".