Pokazywanie postów oznaczonych etykietą prawo karne. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą prawo karne. Pokaż wszystkie posty

środa, 17 sierpnia 2011

Koniec naciągania SMSami premium, areszt domowy

Ministerstwo Infrastruktury szykuje projekt, mający na celu dostosowanie polskiego prawa do prawa UE. Co ciekawsze, ma on uwzględniać dużą ilość skarg, jakie wpłynęły ze strony obywateli do UKE. 
Najważniejsze założenia:
  • ujednolicenie obowiązku czytelnego prezentowania kosztów tzw. smsów premium rate, które mogą kosztować nawet kilkadziesiąt - nakładając obowiązek, aby koszt faktyczny usługi był prezentowany w reklamie czcionką o wielkości 60% wielkości numeru smsów (zdarzało się, że reklamowano np. darmowe dokumenty po 50 gr, podczas gdy koszt faktyczny na rachunku użytkownika wynosił 25 zł)
  • obowiązek podania całkowitego (a nie tylko przystąpienia do udziału) kosztu uczestnictwa w loteriach smsowych (zdarzało się, że reklamowano darmowe smsy, których wysłanie miało gwarantować wygraną pieniężną lub w postaci luksusowego samochodu - gdy okazywało się potem, że darmowy był tylko wysłany sms, a organizator przesyłał następnie użytkownikowi x kolejnych smsów, płatnych np. po 5 zł każdy), a także umożliwienie użytkownikowi bezpłatnej rezygnacji z udziału w niej na każdym etapie
  • możliwość zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych przez operatorów telefonii komórkowej maksymalnie na 2 lata z możliwością rozwiązania umowy w wypadku zmiany jej warunków w terminie 30 dni
  • zmiana operatora komórkowego z przeniesieniem numeru do innej sieci musi umożliwić korzystanie z numeru w nowej sieci już następnego dnia (z możliwością żądania ulgi w abonamencie w wysokości nawet jego 1/4 w wypadku każdego dnia zwłoki w przeniesieniu numeru)
  • obowiązek podawania minimalnej (nie, jak dzisiaj, maksymalnej i najczęściej nieosiągalnej) przepustowości łącza internetowego przez dostawców internetu.
Niestety, jak to w tego typu sytuacjach bywa, projekt jako zbyt korzystny dla obywateli został oprotestowany przez przedsiębiorców, których - delikatnie mówiąc - nie do końca uczciwe praktyki miałby ukrócić. Negatywnie o ilości zmian i kwestii, jakich dotyczą, wypowiedziała się także m.in. Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji. A szkoda. Można jednak mieć nadzieję, że - prędzej czy później - takie przepisy wejdą w życie. 

>>>

Rząd przyjął wczoraj projekt nowelizacji KK, KPK i innych ustaw, umożliwiający zamianę aresztu tymczasowego na areszt domowy - czyli objęcie dozorem elektronicznym nie tylko skazanych, ale także podejrzanych i oskarżonych.

Dzisiaj dozór elektroniczny jest stosowany wobec skazanych na karę pozbawienia wolności nie przekraczającą roku. Według nowych przepisów dozór elektroniczny będzie nie tylko sposobem wykonywania kary pozbawienia wolności, ale także środkiem zapobiegawczym stosowanym wobec oskarżonych w toczącym się postępowaniu karnym. Areszt domowy ma być nowym środkiem zapobiegawczym stosowanym wobec oskarżonego, wykonywanym z użyciem aparatury monitorującej, zainstalowanej w miejscu jego zamieszkania. 
 
Konieczne będzie ustalenie przez oskarżonego z domownikami, czy wyrażają zgodę na zainstalowanie aparatury monitorującej w lokalu, i pisemne oświadczenia w tym zakresie. Osoba dozorowana będzie nosiła nadajnik i musi znajdować się w promieniu do 200 m od stacjonarnego odbiornika - co, przy takim dystansie, umożliwi np. zajmowanie się domem, pracę w gospodarstwie. Poza obowiązkiem przebywania w konkretnym miejscu, oskarżony w czasie stosowania aresztu domowego będzie zobowiązany do określonego zachowania. Sąd lub prokurator będzie mógł mu zakazać np. kontaktowania się z osobami ze środowisk przestępczych, nadużywania alkoholu lub używania środków odurzających. Jeśli oskarżony nie zastosuje się do tych zaleceń to sąd będzie mógł ponownie zastosować areszt.  
 
Aresztu domowego nie będzie można stosować np. wobec osób wymagających częstej hospitalizacji lub z zaburzeniami psychicznymi, w przypadku obawy matactwa lub podejrzenia, że oskarżony nie będzie przestrzegał nałożonych na niego obowiązków.
Możliwe będzie odstępstwo od wykonywania kary aresztu domowego na osobie - np. w wypadku woli uczestniczenia w wyborach powszechnych lub też czynnościach procesowych. Możliwe będzie również opuszczenie aresztu domowego z powodu ważnych spraw osobistych, rodzinnych lub zdrowotnych - jednak za uprzednią zgodą sądu lub prokuratora, która będzie wydawana na maksymalnie 5 dni. 

Sąd rejonowy będzie mógł zastosować areszt domowy na maksymalnie trzy miesiące, z możliwością jego przedłużenia, przy czym łączny czas jego stosowania nie może przekroczyć 2 lat. Okres aresztu domowego zaliczany będzie, oczywiście, na poczet wymierzonej kary. 
 
Pytanie tylko - jak to, świetne w teorii, rozwiązanie zadziała w praktyce? Jeśli uruchomienie tej aparatury nie będzie możliwe podejrzany zostanie przewieziony z powrotem do aresztu śledczego - co oznacza, że aby rozpocząć stosowanie aresztu domowego, prawidłowo musi działać aparatura pomiarowa. Jeśli nie - oskarżony/podejrzany/skazany przejedzie się po prostu z aresztu do miejsca zamieszkania, po czym odwiozą go z powrotem, bo coś nie zadziałało. Analogicznie - co w sytuacji, gdy urządzenie pomiarowe nie będzie działało poprawnie, albo przestanie działać w czasie trwania aresztu domowego? Bądź co bądź - to detale, ale dość istotne. 

wtorek, 26 kwietnia 2011

Zmiany zasad wstępowania w stosunek najmu

Obecnie powszechne jest przekazywanie z pokolenia na pokolenie, a w dużym skrócie i uproszczeniu (nie mylić z konstrukcją prawną) - dziedziczenie - mieszkań komunalnych i czynszowych, należących do zasobów gmin. Stosowny projekt zmian KC, Ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz Ustawy o ochronie praw lokatorów (...) przygotowuje Ministerstwo Infrastruktury (obecnie - uzgodnienia międzyresortowe i konsultacje społeczne). Docelowo - w razie śmierci najemcy umowa ma wygasać.

Dzisiaj wygląda to zgoła inaczej - mianowicie:
Art. 691 KC § 1. W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą.
§ 2. Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.
§ 3. W razie braku osób wymienionych w § 1 stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa.
§ 4. Osoby, które wstąpiły w stosunek najmu lokalu mieszkalnego na podstawie § 1, mogą go wypowiedzieć z zachowaniem terminów ustawowych, chociażby umowa najmu była zawarta na czas oznaczony. W razie wypowiedzenia stosunku najmu przez niektóre z tych osób stosunek ten wygasa względem osób, które go wypowiedziały.
§ 5. Przepisów § 1-4 nie stosuje się w razie śmierci jednego ze współnajemców lokalu mieszkalnego.
W przypadku wejścia w życie proponowanych zmian - powyższy przepis w tym brzmieniu zniknie. Osoby zamieszkujące lokal będą miały 6 m-cy od śmierci najemcy na opuszczenie go. Nie zniknie jednak w ogóle możliwość wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym - będzie ona obwarowana dodatkowym warunkiem w postaci spełnienia kryteriów wysokości dochodów gospodarstwa domowego, zgodnie z ustaleniami (uchwała) rady gminy.

Proceduralnie wyglądać ma to następująco:
  1. zainteresowany musi złożyć w gminie oświadczenie woli zawarcia umowy najmu - do 3 m-cy od śmierci najemcy (nie zmieszczenie się w terminie = roszczenie o wstąpienie w stosunek najmu wygasa z mocy prawa)
  2. gmina przedstawia zainteresowanemu pisemnej propozycji zawarcia umowy najmu - w ciągu 6 m-cy od otrzymania oświadczenia
Gdzie jest haczyk? Gmina nie musi zaproponować do zawarcia umowy najmu tego samego lokalu, jaki dotychczas zajmował zmarły najemca. Może zaproponować inny. Musi on jednak znajdować się w tym samym mieście, o takim samym jak dotychczasowy wyposażeniu technicznym, i nade wszystko - o analogicznej powierzchni pokoi. Na osobę przypadać ma 10 m 2, zaś w gospodarstwie jednoosobowym - 20 m 2. 

W razie braku zgody zainteresowanych - odpowiedzi na propozycję zawarcia umowy najmu - lub braku odpowiedzi na ofertę gminy, mają oni 6 m-cy od otrzymania pisemnej propozycji zawarcia umowy na opuszczenie lokalu.

Co ciekawe - Ministerstwo Infrastruktury zajmowało się dotąd jedynie propozycjami założeń, nie zaś ustawy nowelizującej wspomniane przepisy. Sekretarz Rady Ministrów Maciej Berek wyraził jednak zgodę na zmianę trybu pracy i kontynuowania ich jako prac nad ustawą. 

>>>

Nie wiem, czy prawo nadąża za zmianami technologicznymi - a wręcz, niestety, śmiem wątpić - ale warto przeczytać krótki tekst, rozmowę z laureatem Złotego Paragrafu w kategorii najlepszy prokurator Edycja 2011 Tomaszem Jandziakiem. Szczególnie - przedostatni akapit (o zakresie regulacji prawa karnego) i ostatni - co i jak robić, gdy stanie się człowiek ofiarą szeroko pojętego przestępstwa komputerowego.

>>>

Ciekawostka orzecznicza - sprawa I CSK 412/09 - w której SN stwierdził, iż sąd okręgowy, rozpoznając zażalenie na odmowę dokonania czynności notarialnej, orzeka jako sąd drugiej instancji; notariusz jest zatem w tym wypadku I instancją sądową. 

Sprawa ciekawa - sąd okręgowy w I instancji za pierwszym razem rozpoznał zażalenie na odmowę dokonania czynności notarialnej w składzie 1 sędziego , podczas gdy prawidłowo winien rozpoznawać je w składzie 3 sędziów. Naruszenie 379 pkt 4 KPC skutkowało nieważnością postępowania.

Kanwą całości sprawy jest art. 83 Prawa o notariacie, dość nieprecyzyjny: 
83 § 1. Na odmowę dokonania czynności notarialnej osoba zainteresowana może wnieść, w terminie tygodnia, zażalenie do sądu okręgowego właściwego ze względu na siedzibę kancelarii notarialnej. Zażalenie wnosi się za pośrednictwem notariusza, który jest obowiązany ustosunkować się do zażalenia w terminie tygodnia i wraz z zażaleniem przedstawić swoje stanowisko sądowi. Sąd rozpoznaje zażalenie na rozprawie, stosując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.
Pytanie bowiem - którą instancją jest w tej sytuacji sąd rozpoznający zażalenie - I czy II? Okazuje się, że dotąd różne poglądy prezentował sam SN. Gdy sprawa po raz pierwszy trafiła do SN - uznał, iż sąd okręgowy działał jako sąd I instancji, więc od jego postanowienia służy apelacja do sądu II instancji (apelacyjnego), nie zaś skarga kasacyjna. Gdy jednak ta sama sprawa trafiła do SN ze skargą kasacyjną, po postanowieniu sądu II instancji (apelacyjnego) - SN w składzie trzyosobowym, wobec zasadniczych rozbieżności rysujących się także w jego orzecznictwie, postanowił wystąpić do siedmioosobowego składu SN o zajęcie stanowiska. 

W uchwale podjętej 07.12.2010 r. w sprawie III CZP 86/10 SN stwierdził, że sąd okręgowy działa w takiej sprawie jako sąd II instancji - rozpatruje więc zażalenie na odmowę w składzie 3 sędziów, a od jego orzeczenia przysługuje stronom (notariuszowi i jego niedoszłemu klientowi) skarga kasacyjna do SN.

niedziela, 27 lutego 2011

Stalking w końcu w KK, Komisja Majątkowa, podatnicy bez NIPów i oświadczenia zamiast zaświadczeń

Sejm przyjął nowelizację wprowadzającą do KK karalność stalkingu 

O problematyce stalkingu pisałem już swego czasu, w październiku 2010, konkretnie tutaj. Przyjęta przez Sejm RP w piątek 25.02.2011 nowelizacja KK stalking deinifuje jako uporczywe, złośliwe nękanie mogące wywołać poczucie zagrożenia. Kara w formie podstawowej wynosić będzie do 3 lat pozbawienia wolności, zaś wzrośnie do 10 lat więzienia, jeśli ofiara stalkingu targnie się na swe życie. Ściganie nowego przestępstwa, oczywiście, następować będzie na odpowiedni wniosek pokrzywdzonego.

Kto może zostać ukarany? Osobęa która poprzez uporczywe nękanie wzbudza u ofiary poczucie zagrożenia lub "istotnie narusza jej prywatność".Formy nękania mogą być różne - od śledzenia, natarczywych telefonów czy smsów, ale także np. przez obdarowywanie niechcianymi prezentami. 

Istotne jest, iż ustawowym zakresem zostały objęte także czyny, które wykorzystywać będą wizerunek oraz dane osobowe pokrzywdzonego, np. dokonując na jego dane zakupów w portalach internetowych, czy też zakładając fikcyjne profile tej osoby w serwisach społecznościowych (Facebook, n-k, MySpace itp.).

Nowelizacja zmienia także możliwość zastosowania przez sąd środków karnych, takich jak zakaz kontaktowania się z określonymi osobami czy zakaz zbliżania się do określonych osób. Dotąd bowiem orzeczenie ich było możliwe jedynie w przypadku skazania za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, popełnione na szkodę małoletniego oraz w przypadku skazania za przestępstwo z użyciem przemocy. Teraz możliwe będzie zastosowanie tych środków karnych w przypadku osób skazywanych również za stalking. 

Inicjatywa w zakresie wprowadzenia nowego rodzaju przestępstwa do KK pochodzi od MS, które słusznie argumentowało, że przepisy dotyczące czynów mogących być zakwalifikowane jako stalking były rozproszone i nie oddawały w sposób kompletny istoty tego przestępstwa; nie można było powiedzieć, iż stalking nie mógł być karany, jednakże nie istniało jednoznacznie określone, jedno konkretnie wskazane działanie przestępcze, ujęte w jednym przepisie. Omawiana nowelizacja, gdy zostanie przyjęta, zmienia ów stan rzeczy - co wprost wskazują także sami funkcjonariusze Policji, mówiąc, iż skodyfikowanie problemu w jednej regulacji, będzie bardzo pomocne przy ściganiu sprawców stalkingu. Mimo, iż np. prof. Marian Filar, znany karnista, obecnie poseł, jest przeciwny takim zmianom:
– Jestem przeciwnikiem nieustannego dopisywania do kodeksu karnego nowych rodzajów przestępstw. Przyznaje jednak, że nowela może ułatwić ściganie tego rodzaju przestępczości. – Nie trzeba będzie kombinować, jak zakwalifikować uporczywe zainteresowanie sprawcy ofiarą – twierdzi. Wyjaśnia jednak, że dziś ściganie też jest możliwe. – Tworzenie nowych rodzajów przestępstw nijak się ma do skutecznej walki z przestępczością – dodaje.
Być może profesor takie działania uznaje za przejaw niezdrowej kazuistyki, przynajmniej z teoretycznego punktu widzenia, jednakże trudno nie zgodzić się, iż proponowane zmiany ułatwią w praktyce ściganie tego rodzaju przestępstw; że będzie to łatwiejsze, niż w obecnym stanie prawnym. 

>>>

Kościelna Komisja Majątkowa - czy aby koniec?

O Komisji Majątkowej pisałem bardzo niedawno, bo pod koniec stycznia. Czas leci, i zgodnie z zapisem nowelizacji Ustawy o Stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej z 17 maja 1989 r., która została podpisana przez Prezydenta RP i weszła w życie, zakończyć ma swoje działanie z dniem 01.03.2011, czyli najbliższym wtorkiem.

31.01.2011 TK zająć miał się wnioskiem zgłoszonym w 2009 przez SLD, odnoszącym się do niekonstytucvyjności Komisji jako takiej - nie doszło jednak do merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie do formalnego oddalenia wniosku SLD  o wyłączenie sędziów Mirosława Granata i Teresy Liszcz ze składu orzekającego; po czym sprawa została odroczona bez terminu. Orzeczenie w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziów nie dziwi - jeśli zarzut wobec sędziego Granata sformułowany został jako może być pod presją przedstawicieli Kościoła katolickiego; zaś zarzut wobec sędzi Liszcz polegał na tym, iż brała aktywny udziału w debacie parlamentarnej czy pracach komisji podczas dyskusji nad nowelizacją ustawy powołującej Komisję Majątkową; była ona posłem X kadencji, kiedy trwały prace nad nowelizacją ustawy dot. Komisji Majątkowej; nie brała jednak aktywnego udziału w debacie parlamentarnej czy pracach komisji podczas dyskusji nad nowelizacją ustawy powołującej Komisję Majątkową. Zatem wnioski chybione, zaś decyzja procesowa - oczywista. 

Zgodnie z wspomnianą nowelizacją ustawy o Komisji Majątkowej, do 28.02.2011 szef MSWiA, sekretariat KEP oraz Komisja Wspólna Rządu i Episkopatu mają otrzymać sprawozdanie z prac komisji (wstępną analizę dotyczącą działania Komisji min. Miller otrzymał na początku lutego). RP w sobotę, wczoraj, poinformowała, iż sprawozdanie to w piątek 25.02.2011 zostało przekazane przewodniczącemu KEP abp. Józefowi Michalikowi. 

Imponująco prezentują się liczby, rzekomo przedstawione w owym sprawozdaniu:
  • zwrócono podmiotom kościelnym 65 tys. 537 ha ziemi
  • Skarb Państwa wypłacił jako rekompensatę za zabrane mienie 143,5 mln zł
  • do komisji wpłynęły 3063 wnioski o zwrot zabranych wbrew ustawie z 1950 r. nieruchomości, z czego 1486 zakończyło się ugodą
  • w 990 sprawach komisja przywróciła lub przekazała własność
  • 666 wniosków odrzuciła
  • 136 spraw nie uzgodniono
  • 216 nie zostało rozpatrzonych. 
Z uwagi na zakończenie działania przez Komisję Majątkową - dalsze postępowania w sprawie owych 216 nierozpatrzonych wniosków mogą być prowadzone w drodze i rozpoznawane w formie powództw cywilnych, wytaczanych przez poszczególne podmioty kościelne. 
Warto wskazać, iż - poza wspomnianym postępowaniem odnoszącym się do konstytucyjności Komisji Majątkowej, toczącym się przed TK - CBA złożyło do Prokuratora Generalnego zawiadomienia w sprawie możliwości popełnienia przestępstw w toku 11 rozstrzygnięć Komisji - z zarzutami niegospodarności, przekroczenia uprawnień i poświadczenia nieprawdy. Nieprawidłowości miały także dotyczyć wadliwości dokonywania wycen spornych nieruchomości. Poza tym, Prokuratura Apelacyjna w Warszawie prowadzi postępowanie, w którym zarzuty skierowane są przeciwko 7 osobom, sprawa dotyczy przekazania działki w Warszawie zakonowi s. elżbietanek. 

Znane jest już pierwsze głośne roszczenie, jakie rozpoznawane będzie w drodze powództwa cywilnego, związane z materią do tej pory rozstrzyganą w ramach Komisji Majątkowej - starostwo powiatu kłodzkiego domaga się ponad 16 mln zł odszkodowania za za Zamek w Szczytnej, który Komisja Majątkowa oddała w 2006 r. tamtejszemu Domowi Zakonnemu Misjonarzy Świętej Rodziny. Pozew o wypłatę odszkodowania przeciwko MSWiA został złożony w listopadzie zeszłego roku do Sądu Okręgowego w Warszawie. Prokuratoria Generalna, reprezentująca Skarb Państwa, wnosi o oddalenie pozwu. Jak powiedział PAP prezes Prokuratorii Generalnej Marcin Dziurda, to pierwsza sprawa dotycząca orzeczeń Komisji Majątkowej, która trafiła do Prokuratorii.

Należy także wspomnieć o wniosku, jaki do TK złożyła RPO Irena Lipowicz, o czym także już pisałem, w którym wróciła uwagę, że samorządy, które nie mają statusu uczestnika postępowania przed Komisją Majątkową, często muszą zwracać mienie wcześniej zabrane przez państwo (zaś przed Komisją w imieniu samorządów wypowiadał się rząd). Do dzisiaj nie jest znany termin rozpoznania tego wniosku przez TK.

>>>

W 2012 większość osób fizycznych bez numerów NIP

Z dniem 01.01.2012 zostanie zniesiony obowiązek posiadania NIP przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej i niepłacące podatku VAT - takie założenie przedstawiło Centrum Informacyjne Rządu. Wystarczający ma być numer PESEL. 

Już od lipca 2011 firmom, które nadal będą musiały posiadać NIP, będzie on nadawany od razu, a nie w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez naczelnika urzędu skarbowego. W tym samym czasie uruchomiony ma zostać Centralny Rejestr Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników (CRP KEP), mający służyć przyspieszeniu obsługi podatników i skróceniu obiegu informacji w US. 

Obecnie nie tylko firmy, ale także osoby fizyczne mają nadawane numery NIP. Zmiany zakładają, iż osoby fizyczne niemające firm i niepłacące VAT, w kontaktach z US będą mogły posługiwać się wyłącznie numerem PESEL. Identyfikacja przez administrację podatkową ma odbywać się właśnie jedynie na podstawie numerów PESEL.Osoba fizyczna, nieprowadząca działalności gospodarczej, niepłacąca VAT, objęta rejestrem PESEL zostanie automatycznie zapisana w CRP KEP pod stałym numerem NIP (będzie to wewnętrzny numer w systemie informatycznym, nie udostępniany tej osobie - zatem numer wewnętrzny CRP KEP, nie zaś kolejny numer, którym posługiwać się będzie musiał podatnik). Jeśli taka osoba dokona zgłoszenia o podjęciu działalności gospodarczej, to informacja o NIP zostanie jej udostępniona. Od tego momentu NIP stanie się jej obowiązkowym identyfikatorem podatkowym, jako przedsiębiorcy. NIP umożliwi administracji podatkowej jednoznaczną, elektroniczną identyfikację takiego podatnika.

Od początku 2012 zniesiony ma zostać również obowiązek zgłoszeń aktualizacyjnych do US przez osoby objęte rejestrem PESEL nieprowadzące działalności gospodarczej i niepłacące VAT. Naczelnik US z urzędu zaktualizuje dane, otrzymując dane o zmianach z rejestru PESEL. 

>>>

Oświadczenia zamiast zaświadczeń

25.02.2011 Sejm przyjął Ustawę o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców, która wprowadza prawo do złożenia oświadczenia zamiast obowiązku składania zaświadczeń, wymaganych do tej pory przez różne przepisy prawa. 

Zgodnie z nią, od 01.07.2011 w miejsce ponad 200 różnych zaświadczeń, odpisów oraz wypisów (wydawanych przez różne urzędy), przedsiębiorca i obywatel będzie mógł sam złożyć stosowne oświadczenie. Będzie to jego prawo, nie obowiązek - będzie też mógł zwrócić się o wydanie tradycyjnego zaświadczenia i złożyć je.

Przygotowując nowelizację, przeanalizowano w sumie 209 obecnie obowiązujących ustaw. Zmiany dotyczą 96 z nich. W trzech ustawach nowe przepisy znoszą część sankcji karnych, a w 76 zastępują zaświadczenia obecnie wymagane od obywateli i przedsiębiorców - prawem do składania oświadczeń. Ustawa upraszcza przepisy 26 ustaw.

W ramach nowych zasad będzie można złożyć oświadczenia o dochodach, o uczęszczaniu dziecka do szkoły lub na studia, o braku propozycji zatrudnienia dla osoby ubiegającej się o dodatek, o wielkości gospodarstwa rolnego - choćby na potrzeby ubiegania się o świadczenia rodzinne. Także w wielu przypadkach, gdzie dotychczas wymagane było zaświadczenie o niekaralności, wystarczy oświadczenie. Wszystkie oświadczenia mają zawierać zapis, że składający je, jest świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

środa, 22 grudnia 2010

Policjant = pies. O tym, jak równiejsi w tym kraju mogą zwracać się do funkcjonariuszy, i w ich wypadku nie jest to przestępstwo

W gazetach czytamy różne rzeczy. Ale to, do czego poprzez WP i Onet dotarłem w Wyborczej, to już szczyt kolesiostwa, wybiórczości stosowania prawa i najlepszy dowód na to, że ludzie są równi i równiejsi. 

Tło. Listopad 2009, Krakowskie Przedmieście w Lublinie. Grupka mężczyzn zaczepia ludzi na ulicy i próbuje ich legitymować, co zauważa patrol policji, w skład którego wchodzi st. post. Daniel S. Zwracając się do jednej z osób zaczepiających z prośbą o wylegitymowanie, słyszy pod swoim adresem: Zamknij się, psie! Akcja nabiera rozpędu - okazuje się, że zamiast dowodu tożsamości ów osobnik podtyka pod nos policjantowi... legitymację z orzełkiem. Okazuje się, że jest on asesorem Prokuratury Rejonowej Poznań Stare Miasto. 

Oczywiście, asesor Łukasz M., nie przebierając w słowach, wykrzykuje pod adresem Daniela S. mało parlamentarne słowa, sugerując iż stracą pracę w wypadku nie podporządkowania mu się. W jego stanie w pewnym sensie jest to zrozumiałe - po badaniu alkomatem okazuje się, iż w wydychanym powietrzu miał 2 promile. 

Nic dziwnego, że Daniel S. - w końcu asesor jest także obywatelem i prawo go także (przynajmniej w teorii, co pokazuje ta historia) obowiązuje - dochodzi do słusznego wniosku, iż jako funkcjonariusz państwowy został obrażony w czasie i z uwagi na wykonywane czynności służbowe, toteż składa do Prokuratury Rejonowej Lublin-Północ zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. 

Kuriozum sytuacji zaczyna się, gdy asesor Łukasz M. zaczyna się bronić... twierdząc, iż w przypadku użycia sformułowania pies w stosunku do policjanta nie można mówić o znieważeniu. Uważa on bowiem, iż pies to synonim policjanta. Co ciekawsze, prokuratorka Joanna Sadowska, prowadząca postępowanie, powołuje w tej sytuacji biegłą językoznawczynię... która potwierdza twierdzenia, już na trzeźwo, argumentującego asesora:
W przypadku "psa" nie ma wyraźnej granicy między tym, co obraźliwe, a tym, co obelżywe (tym samym karalne), bo "psów używa się, trenuje i wykorzystuje do tropienia przestępców.
Powołuje się ona na ewolucję języka potocznego, w którym powszechnie słowo pies używane jest zamiennie jako synonim funkcjonariusza policji. Wskazuje na przykłady w prasie. Czy jednak sam fakt, że obecnie zarówno dyskusja np. w parlamencie, jak i debaty publiczne, a także język dziennikarzy jest na bardzo niskim poziomie - usprawiedliwia takie porównania? Moim zdaniem, nie. 
Efekt? Osiągnięty. Śledztwo umorzone z uwagi na brak rzekomych znamion zniewagi. Co, kuriozalnie, oznaczałoby, iż Daniel S. powinien uważać się za psa, skoro ktoś w ten sposób wyrażający się, nazywający go tak wprost, nie zostaje uznany za obrażającego go. Nic więc dziwnego, że nie godzi się na powyższe, i zaskarża umorzenie. I dopiero tu, w sądzie, przyznano mu rację. Kilka cytatów z sędziego prowadzącego sprawę:
Sędzia Paweł Tatarczak zauważył: "(...) idąc tropem myślowym biegłej, można by uznać, iż inne słowa kierowane często wobec funkcjonariuszy Policji (ch...j, kur...a) poprzez ich powszechne stosowanie, ewolucję języka, także rzekomo utraciły walor poniżający, gdy są kierowane ad personam". I dalej: " Co więcej, podzielenie stanowiska prokuratora oznaczałoby prawnokarne przyzwolenie na formułowanie określenia "Zamknij się, psie" do innych funkcjonariuszy publicznych, np. sędziów czy prokuratorów".
I co z tego? Sprawa wróciła do wspomnianej wyżej prokuratorki, która sprawę umorzyła ponownie. Co oznacza wyczerpanie w tej sytuacji drogi sądowej, a Danielowi S. pozostaje tylko prywatny akt oskarżenia. 

Bardzo ciekawe, a przy tym jeszcze bardziej niejednoznaczne (policjant się przesłyszał? wszyscy sprzysięgli się przeciwko niemu i potwierdzili słowa, które z jego ust nie padły? alkomat kłamał?) są wyjaśnienia i komentarz samego asesora Łukasza M.:
Nie jestem w stanie podważyć tego, co jest w aktach. Stoję na stanowisku, że ja takich słów nie wypowiedziałem. Całe zdarzenie było dynamiczne. Kilka osób krwawiło. Trzy dni po wszystkim przyjechałem specjalnie z Poznania i przeprosiłem pana Daniela. Funkcjonariusze z Poznania mogą potwierdzić, że zawsze miałem szacunek dla policji.
Ja mimo wszystko jednak obstawiam, że po prostu wprowadził się, mniej lub bardziej świadomie, w stan całkowitego upojenia alkoholowego, w którym będąc naobrażał ludzi (ciekawe ilu jeszcze poza Danielem S.), a teraz z pomocą koleżanki po fachu, jak na razie skutecznie, stara się uniknąć odpowiedzialności za powyższe. Mam nadzieję, że trafiła przysłowiowa kosa na kamień, i mu się to nie uda, a Daniel S. nie odpuści i wniesie prywatny akt oskarżenia.

Zastanawia mnie, czy równie gładko, jak dotychczas w prokuraturze, sam asesor wywinie się w kwestii postępowania dyscyplinarnego, jakie powinno być przeciwko niemu wszczęte. Ustawa o Prokuraturze mówi wyraźnie:  
Art. 66.
1. Prokurator odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia służbowe, w tym za oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa i uchybienia godności urzędu prokuratorskiego.
1a. Prokurator odpowiada dyscyplinarnie także za swoje postępowanie przed objęciem stanowiska, jeżeli uchybił godności piastowanego wówczas urzędu państwowego lub okazał się niegodnym urzędu prokuratorskiego.
Na szczęście nie brakuje w tej sprawie, z zewnątrz co prawda, ale głosów rozsądku. Dr Adam Bodnar, Helsińska Fundacja Praw Człowieka:
Jak najszybciej powinno być przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne wobec asesora. Jeżeli ktoś, kto na co dzień współpracuje z policjantami, demonstruje do nich taki właśnie stosunek, to pytanie, czy należy mu się nominacja prokuratorska? Sama próba legitymowania przechodniów zakrawa na nadużycie władzy. Nie widzę żadnych powodów, dla których postępowanie dyscyplinarne miałoby czekać do zakończenia śledztwa.
Pełnomocnik Daniela S. mówi, że jego klientowi zależy na elementarnej sprawiedliwości i poszanowaniu godności funkcjonariusza publicznego. Słusznie. A ja powiem - zależy mi na tym, żeby ludzie, którzy z racji piastowanego stanowiska, wykonywanej pracy powinni prezentować pewien poziom jako odpowiedzialni za przestrzeganie prawa i porządku, a w wypadku prokuratora - także ściganie przestępstw i naruszeń prawa - nauczyli się, że znajomość prawa i możliwość działania np. właśnie jako prokurator nie oznacza wyjęcia takiej osoby spod prawa i bycia świętą krową, która robi, co jej się podoba, po czym nie ponosi konsekwencji tego, co zrobiła. 

(cytaty i źródło - tutaj)

czwartek, 21 października 2010

Czy doczekamy się karania stalkingu?

Niektóre źródła (powołując się na raport Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości) podają, że aż 3 000 000 Polaków (co 10 dorosły, zaś co 13 twierdzi, że wie, o jakie zjawisko chodzi) padło ofiarą czynu, którego nazwy nie znają, a na pewno nie wiedzą, co ona oznacza. Co więcej - czyn ten, choć penalizowany być powinien - nie jest. O czym mowa? O stalkingu (nazwa pochodzi od podchodów, podkradania się). 
Stalking jest definiowany jako "złośliwe i powtarzające się nagabywanie, naprzykrzanie się, czy prześladowanie, zagrażające czyjemuś bezpieczeństwu". Stalking jest często powiązany z czynami karalnymi tj. obrazą i zniewagą, zniszczeniem mienia, przemocą domową. Przykładowe zachowania definiowane jako stalking to śledzenie ofiary, osaczanie jej (np. poprzez ciągłe wizyty, telefony, smsy, pocztę elektroniczną, podarunki) i ciągłe, powtarzające się nagabywanie. Działania te są szczególnie niebezpieczne, gdy mogą przybrać formę przemocy fizycznej zagrażającej życiu ofiary. (Wikipedia)
Innymi słowy - stalking to prześladowanie na tle emocjonalnym. To definicja obecna, samo zjawisko pojawiło się mniej więcej w latach 80. ubiegłego wieku, i oznaczała natręctwo, na jakie ówczesne gwiazdy muzyczne czy filmowe narażone były ze strony fanów. Dzisiaj nie ogranicza się ono jedynie do osób publicznych - polityków, celebrytów - ale ofiarą stalkingu pada coraz więcej zwykłych, niczym nie wyróżniających się spośród innych ludzi. 

Formy takiego prześladowania? Może być ich wiele - ja zaproponowałbym podział na stalking:
A) bezpośredni:
  • nagabywanie, nachodzenie, nękanie, prześladowanie, śledzenie przez konkretną osobę - w miejscu zamieszkania, pracy, w miejscach publicznych
  • fizyczne napaści 
  • próby gwałtów
 B) pośredni:
  • nadsyłanie podarunków 
  • nękanie częstymi telefonami
  • tzw. głuche telefony (stalker dzwoni i nie odzywa się, gdy osoba odbiera telefon)
  • nękanie smsami, pocztą elektroniczną (e-mail) lub tradycyjnymi listami - propozycje spotkań, komplementy, ale także groźby, wyzwiska, obsceniczne treści
  • rozpowiadanie nieprawdziwych rzeczy - oczernianie, psucie reputacji i opinii 
Przestępstwo wydaje się oczywiste - nic dziwnego, w USA jest karalne nawet do 5 lat pozbawienia wolności lub grzywną do 250 000 USD. Skąd więc problem w Polsce? Po pierwsze - brakuje wprost pemalizacji stalkingu. Po drugie - co widać już na powyższej typologii - zjawisko stalkingu, w różnych konkretnych wypadkach, formach czy przejawach, może spełniać przesłanki odpowiedzialności karnej na podstawie już istniejących regulacji prawnych (np. jeśli stalker podejmie próbę zgwałcenia - może odpowiadać za gwałt na podstawie art. 197 KK; jeśli napadnie - może odpowiadać za naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia lub ciężki uszczerbek na zdrowiu z art. 156, 157 KK; analogicznie - pomówienie - art. 212 KK itp.). Innymi słowy - stalker może odpowiadać karnie za poszczególne czyny, których dokonał w ramach swoich działań, pojedyncze - brakuje jednak przepisu karającego całość działań i zachowań, jakie nazwać można stalkingiem. 

W pewnym sensie, jednakże nie do końca, w obecnym stanie prawnym, stalking penalizuje art. 107 KW, regulujący tzw. złośliwe niepokojenie:
Art. 107 KW Kto w celu dokuczenia innej osobie złośliwie wprowadza ją w błąd lub w inny sposób złośliwie niepokoi,podlega karze ograniczenia wolności, grzywny do 1.500 złotych albo karze nagany.
Minister Sprawiedliwości Krzysztof Kwiatkowski: Konieczne jest precyzyjne określenie, jakie konkretnie zachowania podejmowane w jakich okolicznościach są niedozwolone. Wyjaśnia on - iż nie zawsze można sprawcy, stalkerowi, zarzucić dokuczanie pokrzywdzonemu, jako że sprawca we własnym mniemaniu swoimi czynami mógł chcieć jedynie (...) adorować pokrzywdzonego. 

A zatem - brak jednoznacznego zdefiniowania na gruncie polskiego prawa karnego - czym stalking jest. Na pewno można wskazać jedną obiektywną przesłankę, jaką zdecydowanie powinien wypełniać sprawca, aby odpowiadać za stalking - mianowicie powtarzalność zachowań, działań uderzających w pokrzywdzonego (w odróżnieniu od wspomnianego 107 KW, gdzie złośliwe niepokojenie może zajść jednokrotnie i już takie 1 zdarzenie jest podstawą złożenia wniosku o ukaranie; aby tego rozwiązania nie dublować - przepis zakazujący stalkingu musi wprost wskazywać, iż dotyczy zachowań powtarzających się). 

Trochę statystyk: 
  • ofiarami stalkingu częściej są kobiety
  • w przeszło 1/2 przypadków - sprawcami jest partner (były, obecny)
  • najbardziej zagrożeni - samotne młode osoby, studenci, osoby zatrudnione na stanowiskach związanych z kontaktem z ludźmi (sprzedaż, obsługa klientów)
  • najczęstsze przyczyny - zazdrość, zawód miłosny, nienawiść, spory rodzinne czy sąsiedzkie
Co proponuje rząd? Przestępstwo wprowadzone do Kodeksu karnego, z przyczyn oczywistych, ścigane będzie na wniosek pokrzywdzonego. W najgorszym przypadku - tzn. w sytuacji, gdy nękany popełnia z powodu nękania samobójstwo - karę do 10 lat pozbawienia wolności dla stalkera. Równolegle sąd będzie mógł stosować środki karne, w tym zakaz przebywania w określonych miejscach bądź środowiskach oraz zakaz zbliżania się do konkretnych osób. 

Stalking musi zostać uregulowany kodeksowo - jako, że zjawisko samo w sobie jest dla pokrzywdzonych wyjątkowo uciążliwe, może prowadzić do konieczności zmian numerów telefonów, adresów poczty elektronicznej, a niekiedy - również adresu, miejsca zamieszkania.

Pozostaje pytanie - jak karać sprawców stalkingu? Należy pamiętać - tego rodzaju przestępstwa mogą i być może bardzo często są popełniane przez osoby cierpiące na różnego rodzaju schorzenia psychiczne, zatem w wielu przypadkach mogą występować przesłanki uzasadniające wyłączenie lub nadzwyczajne złagodzenie odpowiedzialności karnej. 

Z drugiej strony do problemu podchodzi, słusznie, wicedyrektor departamentu legislacyjno-prawnego w MS prok. Grażyna Stanek, zwracając uwagę na inną kwestię: Problemem będzie natomiast zakreślenie granic i znamion takiego przestępstwa, aby nie ścigać osób w rzeczywistości pomówionych przez pseudopokrzywdzonych. Czyli - jak sformułować hipotezę normy prawnej tak, aby uniknąć korzystania z nowego przepisu, karzącego stalkerów, przez osoby chcące celowo i bezpodstawnie oskarżać na  jego podstawie osoby niewinne?

Nie da się ukryć - problem zdecydowanie istnieje i wprowadzenie przepisu, przewidującego karanie stalkingu jako prześladowania na tle emocjonalnym, jest konieczne, jako że w tym zakresie obecne prawo karne po prostu nie nadąża za rzeczywistością. Z pewnością, gdy nowa regulacja trafi do obrotu prawnego, jej stosowanie będzie także wyzwaniem dla organów ścigania i sądów - co ciekawie obrazuje prof. Piotr Kruszyński: Osoby, które będą stosować ten przepis w praktyce, powinny zachować zdrowy rozsądek. Bardzo łatwo narazić się bowiem w tym przypadku na śmieszność lub popaść w paranoje. Trzeba umieć rozróżnić sytuację, gdy chłopak chce się tylko umówić z dziewczyną, a ona mu odmawia, od sytuacji, gdy rzeczywiście zaczyna on ją nękać SMS-ami lub wystaje pod jej prac.  

Może pokuszę się o swoją własną definicję stalkingu - na potrzeby sformułowania hipotezy nowego przepisu KK? A zatem - stalking jako celowe, uporczywe i powtarzające się zachowanie i działanie sprawcy, wyraźnie wbrew woli pokrzywdzonego, przyjmujące formę dążenia do jak najczęstszych kontaktów z pokrzywdzonym:
  1. bezpośrednio,
  2. pośrednio za pomocą  innych form porozumiewania się (telefon, wiadomości tekstowe oraz multimedialne przesyłane za pomocą telefonów komórkowych, poczta elektroniczna, komunikatory elektroniczne, portale społecznościowe),
powodujące u pokrzywdzonego uzasadnione obiektywnie odczucie bycia prześladowanym na tle emocjonalnym. 

Czy doczekamy się karania stalkingu? Jest szansa. 19.10.2010 został przyjęty rządowy projekt nowelizacji KK w tym zakresie, mający wprowadzić odpowiedni zapis prawa karnego materialnego.

wtorek, 12 października 2010

Niekontrolowana kontrola operacyjna - czyli jak służby posdłuchiwały bezprawnie dziennikarzy

Jakoś do tej pory umknęła mi ta sytuacja, natknąłem się na nią dzisiaj, kupując Gazetę Prawną - nie tyle dla treści, co dla dołączonego doń Kodeksu drogowego... 

Chodzi mianowicie o sytuację, gdy Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Centralne Biuro Antykorupcyjne w latach 2005-2007 żądały bilingów dziennikarzy, którzy zajmowali się opracowywaniem materiałów niewygodnych z punktu widzenia rządzącej ówcześnie partii Prawo i Sprawiedliwość. Rewelacje takie wynikają bezpośrednio z notatek, znajdujących się w aktach ABW.

W ten sposób inwigilowano:
  1. Monikę Olejnik (TVN 24 i Radio ZET),
  2. Cezarego Gmyza (Rzeczpospolita),
  3. Bogdana Wróblewskiego (Gazeta Wyborcza),
  4. Macieja Dudę (Rzeczpospolita, Newsweek),
  5. Romana Osicę (RMF),
  6. Marka Balawajdra (RMF),
  7. Piotra Pytlakowskiego (Polityka),
  8. Wojciecha Czuchnowskiego (Gazeta Wyborcza),
  9. Andrzeja Stankiewicza (Newsweek),
  10. Bertolda Kittela (Rzeczpospolita)
- a zatem zarówno dziennikarzy pracujących dla tytułów prasowych, jak i rozgłośni radiowych - w każdym wypadku o zasięgu krajowym, pism powszechnie poczytnych lub też w całym kraju powszechnie słuchanych stacji. 
Przykłady są dobitne. Najczęściej wspomina się osobę Moniki Olejnik - ABW weszła w posiadanie zapisów jej rozmów telefonicznych aż za okres 2 lat. Rozmowami dot. innego dziennikarza, pracującego dla RMF FM, z kolei służby interesować miały się w newralgicznym okresie 6 miesięcy, gdy człowiek ów zajmował się tematem sytuacji dotyczącej lekarza ze szpitala MSWiA, dr. Mirosława G., którego dotyczyły słynne już zarzuty ówczesnego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry, sugerujące, iż zabijał on pacjentów (zarzuty niepotwierdzone do dnia dzisiejszego). W momencie, powszechnie uważanej już za całkowicie propagandową i absolutnie nieudaną, akcję zatrzymania posłanki SLD Barbary Blidy, przeprowadzonej w sposób tak amatorski, że doszło do - do dziś nie wyjaśnionej - śmierci samej Blidy, sprawą tą interesował się Maciej Duda - o którego bilingi z kolei ABW wystąpiło w maju 2007. Również - bez sprecyzowania celu, sygnatury umożliwiającej wskazanie konkretnego postępowania, na potrzeby którego gromadzono informację, a także bez podania okresu, za który bilingi mają zostać udostępnione.  Analogicznie - o bilingi Andrzeja Stankiewicza ABW wystąpiła w lipcu 2007, wskazując jako cel dość enigmatycznie w sprawie przeciekowej w Ministerstwie Rolnictwa - żadnej sygnatury, celu konkretnego nic; ani słowa również o okresie, za jaki miały by zostać ujawnione bilingi.

Cel takich działań? Można się domyślać. Nie ulega wątpliwości - służby dokładnie wiedziały, informacje dotyczących jakich osób uzyskają. Można domniemywać - chodziło o ustalenie źródeł informacji dziennikarzy. Czyli - dotarcie do informacji, których powołane do ich gromadzenia jednostki wyposażone w odpowiednie uprawnienia w sposób zgodny z prawem nie były w stanie, pomimo środków i uprawnień, uzyskać, a jakie uzyskali dziennikarze. Dowód na wybitną nieudolność służb? Też. 

Wszystko na skutek śledztwa, jakie prowadziła Prokuratura Okręgowa w Zielonej Górze - zostało ono jednak umorzone w maju br. w wyniku braku ujawnienia przestępstwa. Na skutek ujawnienia obecnie całości i skali procederu, którego przedmiotem było postępowanie, obecny minister sprawiedliwości Krzysztof Kwiatkowski podjął decyzję o podjęciu umorzonego postępowania na nowo. 

Postać znana już medialnie, ówczesny szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego Mariusz Kamiński, w wypowiedzi dla PAPu zanegował, jakoby urząd, na którego stał czele, podsłuchiwał jakąkolwiek z wymienionych w innych publikacjach osób - co, w jego opinii, potwierdziło wspomniane wyżej orzeczenie prokuratury. Najwyraźniej, jest on bardzo pewny swoich racji - na końcu oświadczenia, w którym negował prowadzenie inwigilacji dziennikarzy, zagroził wprost pozwem wszystkim, którzy publicznie stwierdzą, iż - cytuję - szef CBA Mariusz Kamiński zlecał, nadzorował, a nawet tylko wnioskował o stosowanie podsłuchu wobec wymienionych w publikacji dziennikarzy. 

Szef sejmowej komisji ds. służb specjalnych Janusz Krasoń (SLD) deklaruje powołanie (popularne to coraz bardziej ostatnio...) komisji śledczej ds. wyjaśnienia przypadków inwigilacji dziennikarzy. Komisja po raz pierwszy ma się spotkać już w dniu jutrzejszym, zaproszeni do udziału w niej zostali obecni szefowie zarówno CBA, jak i ABW. Komisja zająć ma się również stanowiskiem w tej sprawie pełnomocnika rządu ds. służb specjalnych .

Poseł Konstanty Miodowicz (PO) twierdzi, iż ujawnione przypadki to jedynie przysłowiowy czubek góry lodowej i jedne z wielu innych, jeszcze nie ujawnionych, jakie miały miejsce za czasów rządów PiSu.

Sprawa okazuje się nie być niczym nowym, a samo postępowanie dotyczące jej - ciągnącym się od przeszło roku. Pierwsze śledztwo - dotyczące zarzutu przekroczenia uprawnień przez Ministra Sprawiedliwości w okresie 2005-2007, poprzez polecanie szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, szefowi Centralnego Biura Antykorupcyjnego, komendantowi głównemu policji i dyrektorowi Centralnego Biura Śledczego, składania wobec określonych osób wniosków o zarządzenie kontroli operacyjnej  bez podstawy prawnej - umorzono pierwszy raz już w lipcu 2009. Osobne - kwestia przekroczenia uprawnień w w/w okresie przez szefa ABW, poprzez wnioskowanie bez podstawy prawnej do Prokuratora Generalnego i sądu o zarządzenie takiej kontroli operacyjnej. Po pierwszym umorzeniu postępowania, Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż nie wyjaśniono wszelkich okoliczności, a także nie został zebrany kompletny materiał dowodowy - nakazując wznowienie postępowania, które ponownie zostało umorzone we wspomnianym maju br.

Przepisy postępowania karnego w tych sprawach są dość jasne:
Art. 180 KPK § 1. Osoby obowiązane do zachowania tajemnicy służbowej lub tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji mogą odmówić zeznań co do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek, chyba że sąd lub prokurator zwolni te osoby od obowiązku zachowania tajemnicy.
(...) 
§ 3. Zwolnienie dziennikarza od obowiązku zachowania tajemnicy nie może dotyczyć danych umożliwiających identyfikację autora materiału prasowego, listu do redakcji lub innego materiału o tym charakterze, jak również identyfikację osób udzielających informacji opublikowanych lub przekazanych do opublikowania, jeżeli osoby te zastrzegły nieujawnianie powyższych danych.

Art. 226 KPK W kwestii wykorzystania dokumentów zawierających tajemnicę państwową, służbową lub zawodową, jako dowodów w postępowaniu karnym, stosuje się odpowiednio zakazy i ograniczenia określone w art. 178-181. Jednakże w postępowaniu przygotowawczym o wykorzystaniu, jako dowodów, dokumentów zawierających tajemnicę lekarską decyduje prokurator.
180 KPK mówi wprost - nie można zwolnić dziennikarza, nawet gdyby jakakolwiek służba chciała, z obowiązku zachowania tajemnicy tylko po to, aby ustalić jego źródło informacji!
Analogicznie - regulacja prawa karnego materialnego jasno wskazuje, w jakich sytuacjach dziennikarz ma obowiązek zawiadomić o popełnieniu przestępstw, a mianowicie tylko tych najcięższych, poniżej wymienionych (m.in. zabójstwo, ludobójstwo, zamach na Prezydenta RP):
Art. 240 KK § 1.   Kto, mając wiarygodną wiadomość o karalnym przygotowaniu albo usiłowaniu lub dokonaniu czynu zabronionego określonego w art. 118, 127, 128, 130, 134, 140, 148, 163, 166, 189 lub 252, nie zawiadamia niezwłocznie organu powołanego do ścigania przestępstw, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Tzw. kontrola operacyjne, czyli fachowo - kontrola i utrwalanie rozmów - jest możliwa i dopuszczalna w przepisach polskiej procedury karnej, jednakże w określonych w KPK przypadkach, we wskazanej formie - postanowienie, możliwość jego zaskarżenia (237-242 KPK). Postępowanie, jakie najprawdopodobniej miało miejsce w opisywanych przypadkach, należy nazwać po prostu omijaniem prawa, i stanowi przesłanki zastosowania 231 KK - czyli pociągnięcia funkcjonariusza do odpowiedzialności z tytułu przekroczenia uprawnień, co zagrożone jest karą pozbawienia wolności do lat 3. 
Nie jest to jedynie sucha wykładnia przepisu - znajduje ona również odzwierciedlenie w opinii praktyka, a zarazem autora jednego z komentarzy z zakresu prawa karnego - prof. Piotra Kruszyńskiego:
- Źródła informacji dziennikarskich są szczególnie chronione i nie wolno ich nikomu ujawniać. Od tej tajemnicy sąd może zwolnić jedynie w przypadku najcięższych przestępstw. Można zatem uznać, że billingi rozmów prowadzonych przez dziennikarzy są również objęte taką tajemnicą. W mojej ocenie należałoby do nich zatem zastosować takie same zasady jak w przypadku zwolnienia od tajemnicy dziennikarskiej
Nie neguję tutaj prawa służb do zwracania się, na podstawie stosownych przepisów, o ujawnienie tychże bilingów. Po to mają takie uprawnienia, nadane im przepisami, aby z nich korzystały - ale zgodnie z przepisami prawa, a nie w celu ich obejścia. Dziennikarska tajemnica ma jednak pierwszeństwo - co wskazują powołane wyżej przepisy - i dopiero prawomocne postanowienie może nakazać ujawnienie informacji tą tajemnicą objętych, tylko w określonych przypadkach.

W praktyce - jak owo obchodzenie prawa miało wyglądać? Okazuje się, że już w 2007 r. mówił o tym przed komisją sejmową były szef MSWiA z czasów PiS, Janusz Kaczmarek. Opisał on proceder w ten sposób: skoro przepis mówi, że podsłuch bez zgody sądu może być stosowany na okres do 5 dni - to 5 dni, dzień przerwy, i od nowa. Zgodnie z prawem? Teoretycznie, literalnie - tak. A w praktyce - nie.

Minister Kwiatkowski zapowiedział wprowadzenie zmian w Kodeksie postępowania karnego, mających na celu - jak to ujął - efektywną kontrolę stosowania tzw. technik operacyjnych - projekt stosownej ustawy jest w Sejmie od 31.03.2010, poseł Marek Biernacki (PO) deklaruje, iż nowelizacja ma zostać uchwalona jeszcze w bieżącym miesiącu. 

Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich oraz Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP zwróciły się d Rzecznika Praw Obywatelskich w tej sprawie. Rada Press Club Polska zaapelowała do prokuratora generalnego Andrzeja Seremeta o podjęcie działań. Wyjaśnienia sprawy domaga się także Polska Izba Wydawców.

Może to jest moja subiektywna ocena - ale się nią podzielę. Tak, fanem PiSu nie jestem i nigdy nie byłem. W kontekście jednak sytuacji, z jakimi mieliśmy do czynienia, jakich byliśmy świadkami w czasie rządów tej partii właśnie m.in. w latach 2005-2007 - doprowadzenie do śmierci Barbary Blidy w trakcie nieudolnej próby bezpodstawnego jej zatrzymania przez policję; medialne zakucie w kajdanki i aresztowanie dr. Mirosława G., lekarza ze szpitala MSWiA, co do którego ówczesny Minister Sprawiedliwości wydał zaocznie sam (?!?) wyrok przed kamerami, twierdząc, że Ten człowiek nikogo już nie zabije (co sugeruje jednoznacznie - już nie zabije, czyli wcześniej zabił), czego do dziś nikt nie udowodnił, i kilka innych - można przyjąć, iż skoro media bezpośrednio dotarły do choćby dwóch opisanych wyżej porażek i dowodów na nieporadność i lawirowanie na granicy prawa przez ówczesne władze, to przykładów takich działań na innych płaszczyznach było więcej. 

Prawdopodobieństwo zaangażowania i wiedzy akurat tych 10 dziennikarzy w najcięższe przypadki przestępczości przewidzianej przez prawo karne - co było by jedynym usprawiedliwieniem sięgania przez służby do ich bilingów - jest mniej więcej takie, jak to, że Lech Wałęsa znów zostanie wybrany na Prezydenta RP. Żadne.

Podsłuchiwanie dziennikarzy? Naciąganie przepisów o kontroli  operacyjnej? Czemu nie - może nikt nie zauważy, dotrze się do jakiegoś źródła, i będzie można wspaniałym służbom przypisać spektakularny sukces - de facto na podstawie nielegalnie i bezprawnie (tak się to nazywa) zdobytych informacji.

Abstrahując od kwestii tego, że zachowania służb były niemoralne - pozostaje kwestia śmieszności ich działań i tego, co one dowodzą. Dowodzą tego, że służby są nieskuteczne, nie potrafią - wyposażone w odpowiednie uprawnienia - zdobywać informacji, do których gromadzenia są powołane - nie mówiąc już o profesjonaliźmie w podejmowanych działaniach. Można przyjąć jeszcze jedno założenie - skoro politycy za wszelką cenę nastawieni są na sukces (=zapewnienie reelekcji, utrzymanie przy władzy), to służby są gotowe najwyraźniej do wszystkiego, aby tylko ten sukces zapewnić, bez względu na to, czy został on osiągnięty, czy wymyślony. Albo podsłuchany - jak w tym wypadku - choć najwyraźniej nieudolnie. 

Przecież skoro podsłuchiwano dziennikarzy konkretnych, którzy pisali ostro na temat poczynań władzy, np. w przypadku Blidy wskazywali na bezpodstawność i brak dowodów, które uprawniały by do nakazania akcji, w której osoba ta zmarła, to nie dlatego, że dziennikarze ci popełnili przestępstwo. Ale dlatego, aby dojść, kto dziennikarzowi ujawnił, że akcja była fuszerką i to bezprawną w zasadzie. Albo kiedy indziej - skąd był przeciek. 

Przerażające jest co innego - nawet przy założeniu, że uda się ustalić, kto takie niekontrolowane kontrole operacyjne zarządzał, zlecał. A mianowicie to, że skoro do takich nadużyć dochodziło, polecenia tego typu były przez służby wykonywane, oznacza że w służbach są ludzie gotowi takie polecenia wykonywać, świadomi ich oczywistej bezprawności. Skoro byli tam 3-5 lat temu, to są i dzisiaj. I nawet jeśli dzisiaj nie podsłuchują - dziennikarzy, a może kogoś innego - bezprawnie, to czym innym się teraz zajmują? I czy jest to równie zgodne z prawem, co tamto podsłuchiwanie?