Pokazywanie postów oznaczonych etykietą stalking. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą stalking. Pokaż wszystkie posty

niedziela, 27 lutego 2011

Stalking w końcu w KK, Komisja Majątkowa, podatnicy bez NIPów i oświadczenia zamiast zaświadczeń

Sejm przyjął nowelizację wprowadzającą do KK karalność stalkingu 

O problematyce stalkingu pisałem już swego czasu, w październiku 2010, konkretnie tutaj. Przyjęta przez Sejm RP w piątek 25.02.2011 nowelizacja KK stalking deinifuje jako uporczywe, złośliwe nękanie mogące wywołać poczucie zagrożenia. Kara w formie podstawowej wynosić będzie do 3 lat pozbawienia wolności, zaś wzrośnie do 10 lat więzienia, jeśli ofiara stalkingu targnie się na swe życie. Ściganie nowego przestępstwa, oczywiście, następować będzie na odpowiedni wniosek pokrzywdzonego.

Kto może zostać ukarany? Osobęa która poprzez uporczywe nękanie wzbudza u ofiary poczucie zagrożenia lub "istotnie narusza jej prywatność".Formy nękania mogą być różne - od śledzenia, natarczywych telefonów czy smsów, ale także np. przez obdarowywanie niechcianymi prezentami. 

Istotne jest, iż ustawowym zakresem zostały objęte także czyny, które wykorzystywać będą wizerunek oraz dane osobowe pokrzywdzonego, np. dokonując na jego dane zakupów w portalach internetowych, czy też zakładając fikcyjne profile tej osoby w serwisach społecznościowych (Facebook, n-k, MySpace itp.).

Nowelizacja zmienia także możliwość zastosowania przez sąd środków karnych, takich jak zakaz kontaktowania się z określonymi osobami czy zakaz zbliżania się do określonych osób. Dotąd bowiem orzeczenie ich było możliwe jedynie w przypadku skazania za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, popełnione na szkodę małoletniego oraz w przypadku skazania za przestępstwo z użyciem przemocy. Teraz możliwe będzie zastosowanie tych środków karnych w przypadku osób skazywanych również za stalking. 

Inicjatywa w zakresie wprowadzenia nowego rodzaju przestępstwa do KK pochodzi od MS, które słusznie argumentowało, że przepisy dotyczące czynów mogących być zakwalifikowane jako stalking były rozproszone i nie oddawały w sposób kompletny istoty tego przestępstwa; nie można było powiedzieć, iż stalking nie mógł być karany, jednakże nie istniało jednoznacznie określone, jedno konkretnie wskazane działanie przestępcze, ujęte w jednym przepisie. Omawiana nowelizacja, gdy zostanie przyjęta, zmienia ów stan rzeczy - co wprost wskazują także sami funkcjonariusze Policji, mówiąc, iż skodyfikowanie problemu w jednej regulacji, będzie bardzo pomocne przy ściganiu sprawców stalkingu. Mimo, iż np. prof. Marian Filar, znany karnista, obecnie poseł, jest przeciwny takim zmianom:
– Jestem przeciwnikiem nieustannego dopisywania do kodeksu karnego nowych rodzajów przestępstw. Przyznaje jednak, że nowela może ułatwić ściganie tego rodzaju przestępczości. – Nie trzeba będzie kombinować, jak zakwalifikować uporczywe zainteresowanie sprawcy ofiarą – twierdzi. Wyjaśnia jednak, że dziś ściganie też jest możliwe. – Tworzenie nowych rodzajów przestępstw nijak się ma do skutecznej walki z przestępczością – dodaje.
Być może profesor takie działania uznaje za przejaw niezdrowej kazuistyki, przynajmniej z teoretycznego punktu widzenia, jednakże trudno nie zgodzić się, iż proponowane zmiany ułatwią w praktyce ściganie tego rodzaju przestępstw; że będzie to łatwiejsze, niż w obecnym stanie prawnym. 

>>>

Kościelna Komisja Majątkowa - czy aby koniec?

O Komisji Majątkowej pisałem bardzo niedawno, bo pod koniec stycznia. Czas leci, i zgodnie z zapisem nowelizacji Ustawy o Stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej z 17 maja 1989 r., która została podpisana przez Prezydenta RP i weszła w życie, zakończyć ma swoje działanie z dniem 01.03.2011, czyli najbliższym wtorkiem.

31.01.2011 TK zająć miał się wnioskiem zgłoszonym w 2009 przez SLD, odnoszącym się do niekonstytucvyjności Komisji jako takiej - nie doszło jednak do merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie do formalnego oddalenia wniosku SLD  o wyłączenie sędziów Mirosława Granata i Teresy Liszcz ze składu orzekającego; po czym sprawa została odroczona bez terminu. Orzeczenie w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziów nie dziwi - jeśli zarzut wobec sędziego Granata sformułowany został jako może być pod presją przedstawicieli Kościoła katolickiego; zaś zarzut wobec sędzi Liszcz polegał na tym, iż brała aktywny udziału w debacie parlamentarnej czy pracach komisji podczas dyskusji nad nowelizacją ustawy powołującej Komisję Majątkową; była ona posłem X kadencji, kiedy trwały prace nad nowelizacją ustawy dot. Komisji Majątkowej; nie brała jednak aktywnego udziału w debacie parlamentarnej czy pracach komisji podczas dyskusji nad nowelizacją ustawy powołującej Komisję Majątkową. Zatem wnioski chybione, zaś decyzja procesowa - oczywista. 

Zgodnie z wspomnianą nowelizacją ustawy o Komisji Majątkowej, do 28.02.2011 szef MSWiA, sekretariat KEP oraz Komisja Wspólna Rządu i Episkopatu mają otrzymać sprawozdanie z prac komisji (wstępną analizę dotyczącą działania Komisji min. Miller otrzymał na początku lutego). RP w sobotę, wczoraj, poinformowała, iż sprawozdanie to w piątek 25.02.2011 zostało przekazane przewodniczącemu KEP abp. Józefowi Michalikowi. 

Imponująco prezentują się liczby, rzekomo przedstawione w owym sprawozdaniu:
  • zwrócono podmiotom kościelnym 65 tys. 537 ha ziemi
  • Skarb Państwa wypłacił jako rekompensatę za zabrane mienie 143,5 mln zł
  • do komisji wpłynęły 3063 wnioski o zwrot zabranych wbrew ustawie z 1950 r. nieruchomości, z czego 1486 zakończyło się ugodą
  • w 990 sprawach komisja przywróciła lub przekazała własność
  • 666 wniosków odrzuciła
  • 136 spraw nie uzgodniono
  • 216 nie zostało rozpatrzonych. 
Z uwagi na zakończenie działania przez Komisję Majątkową - dalsze postępowania w sprawie owych 216 nierozpatrzonych wniosków mogą być prowadzone w drodze i rozpoznawane w formie powództw cywilnych, wytaczanych przez poszczególne podmioty kościelne. 
Warto wskazać, iż - poza wspomnianym postępowaniem odnoszącym się do konstytucyjności Komisji Majątkowej, toczącym się przed TK - CBA złożyło do Prokuratora Generalnego zawiadomienia w sprawie możliwości popełnienia przestępstw w toku 11 rozstrzygnięć Komisji - z zarzutami niegospodarności, przekroczenia uprawnień i poświadczenia nieprawdy. Nieprawidłowości miały także dotyczyć wadliwości dokonywania wycen spornych nieruchomości. Poza tym, Prokuratura Apelacyjna w Warszawie prowadzi postępowanie, w którym zarzuty skierowane są przeciwko 7 osobom, sprawa dotyczy przekazania działki w Warszawie zakonowi s. elżbietanek. 

Znane jest już pierwsze głośne roszczenie, jakie rozpoznawane będzie w drodze powództwa cywilnego, związane z materią do tej pory rozstrzyganą w ramach Komisji Majątkowej - starostwo powiatu kłodzkiego domaga się ponad 16 mln zł odszkodowania za za Zamek w Szczytnej, który Komisja Majątkowa oddała w 2006 r. tamtejszemu Domowi Zakonnemu Misjonarzy Świętej Rodziny. Pozew o wypłatę odszkodowania przeciwko MSWiA został złożony w listopadzie zeszłego roku do Sądu Okręgowego w Warszawie. Prokuratoria Generalna, reprezentująca Skarb Państwa, wnosi o oddalenie pozwu. Jak powiedział PAP prezes Prokuratorii Generalnej Marcin Dziurda, to pierwsza sprawa dotycząca orzeczeń Komisji Majątkowej, która trafiła do Prokuratorii.

Należy także wspomnieć o wniosku, jaki do TK złożyła RPO Irena Lipowicz, o czym także już pisałem, w którym wróciła uwagę, że samorządy, które nie mają statusu uczestnika postępowania przed Komisją Majątkową, często muszą zwracać mienie wcześniej zabrane przez państwo (zaś przed Komisją w imieniu samorządów wypowiadał się rząd). Do dzisiaj nie jest znany termin rozpoznania tego wniosku przez TK.

>>>

W 2012 większość osób fizycznych bez numerów NIP

Z dniem 01.01.2012 zostanie zniesiony obowiązek posiadania NIP przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej i niepłacące podatku VAT - takie założenie przedstawiło Centrum Informacyjne Rządu. Wystarczający ma być numer PESEL. 

Już od lipca 2011 firmom, które nadal będą musiały posiadać NIP, będzie on nadawany od razu, a nie w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez naczelnika urzędu skarbowego. W tym samym czasie uruchomiony ma zostać Centralny Rejestr Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników (CRP KEP), mający służyć przyspieszeniu obsługi podatników i skróceniu obiegu informacji w US. 

Obecnie nie tylko firmy, ale także osoby fizyczne mają nadawane numery NIP. Zmiany zakładają, iż osoby fizyczne niemające firm i niepłacące VAT, w kontaktach z US będą mogły posługiwać się wyłącznie numerem PESEL. Identyfikacja przez administrację podatkową ma odbywać się właśnie jedynie na podstawie numerów PESEL.Osoba fizyczna, nieprowadząca działalności gospodarczej, niepłacąca VAT, objęta rejestrem PESEL zostanie automatycznie zapisana w CRP KEP pod stałym numerem NIP (będzie to wewnętrzny numer w systemie informatycznym, nie udostępniany tej osobie - zatem numer wewnętrzny CRP KEP, nie zaś kolejny numer, którym posługiwać się będzie musiał podatnik). Jeśli taka osoba dokona zgłoszenia o podjęciu działalności gospodarczej, to informacja o NIP zostanie jej udostępniona. Od tego momentu NIP stanie się jej obowiązkowym identyfikatorem podatkowym, jako przedsiębiorcy. NIP umożliwi administracji podatkowej jednoznaczną, elektroniczną identyfikację takiego podatnika.

Od początku 2012 zniesiony ma zostać również obowiązek zgłoszeń aktualizacyjnych do US przez osoby objęte rejestrem PESEL nieprowadzące działalności gospodarczej i niepłacące VAT. Naczelnik US z urzędu zaktualizuje dane, otrzymując dane o zmianach z rejestru PESEL. 

>>>

Oświadczenia zamiast zaświadczeń

25.02.2011 Sejm przyjął Ustawę o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców, która wprowadza prawo do złożenia oświadczenia zamiast obowiązku składania zaświadczeń, wymaganych do tej pory przez różne przepisy prawa. 

Zgodnie z nią, od 01.07.2011 w miejsce ponad 200 różnych zaświadczeń, odpisów oraz wypisów (wydawanych przez różne urzędy), przedsiębiorca i obywatel będzie mógł sam złożyć stosowne oświadczenie. Będzie to jego prawo, nie obowiązek - będzie też mógł zwrócić się o wydanie tradycyjnego zaświadczenia i złożyć je.

Przygotowując nowelizację, przeanalizowano w sumie 209 obecnie obowiązujących ustaw. Zmiany dotyczą 96 z nich. W trzech ustawach nowe przepisy znoszą część sankcji karnych, a w 76 zastępują zaświadczenia obecnie wymagane od obywateli i przedsiębiorców - prawem do składania oświadczeń. Ustawa upraszcza przepisy 26 ustaw.

W ramach nowych zasad będzie można złożyć oświadczenia o dochodach, o uczęszczaniu dziecka do szkoły lub na studia, o braku propozycji zatrudnienia dla osoby ubiegającej się o dodatek, o wielkości gospodarstwa rolnego - choćby na potrzeby ubiegania się o świadczenia rodzinne. Także w wielu przypadkach, gdzie dotychczas wymagane było zaświadczenie o niekaralności, wystarczy oświadczenie. Wszystkie oświadczenia mają zawierać zapis, że składający je, jest świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

czwartek, 21 października 2010

Czy doczekamy się karania stalkingu?

Niektóre źródła (powołując się na raport Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości) podają, że aż 3 000 000 Polaków (co 10 dorosły, zaś co 13 twierdzi, że wie, o jakie zjawisko chodzi) padło ofiarą czynu, którego nazwy nie znają, a na pewno nie wiedzą, co ona oznacza. Co więcej - czyn ten, choć penalizowany być powinien - nie jest. O czym mowa? O stalkingu (nazwa pochodzi od podchodów, podkradania się). 
Stalking jest definiowany jako "złośliwe i powtarzające się nagabywanie, naprzykrzanie się, czy prześladowanie, zagrażające czyjemuś bezpieczeństwu". Stalking jest często powiązany z czynami karalnymi tj. obrazą i zniewagą, zniszczeniem mienia, przemocą domową. Przykładowe zachowania definiowane jako stalking to śledzenie ofiary, osaczanie jej (np. poprzez ciągłe wizyty, telefony, smsy, pocztę elektroniczną, podarunki) i ciągłe, powtarzające się nagabywanie. Działania te są szczególnie niebezpieczne, gdy mogą przybrać formę przemocy fizycznej zagrażającej życiu ofiary. (Wikipedia)
Innymi słowy - stalking to prześladowanie na tle emocjonalnym. To definicja obecna, samo zjawisko pojawiło się mniej więcej w latach 80. ubiegłego wieku, i oznaczała natręctwo, na jakie ówczesne gwiazdy muzyczne czy filmowe narażone były ze strony fanów. Dzisiaj nie ogranicza się ono jedynie do osób publicznych - polityków, celebrytów - ale ofiarą stalkingu pada coraz więcej zwykłych, niczym nie wyróżniających się spośród innych ludzi. 

Formy takiego prześladowania? Może być ich wiele - ja zaproponowałbym podział na stalking:
A) bezpośredni:
  • nagabywanie, nachodzenie, nękanie, prześladowanie, śledzenie przez konkretną osobę - w miejscu zamieszkania, pracy, w miejscach publicznych
  • fizyczne napaści 
  • próby gwałtów
 B) pośredni:
  • nadsyłanie podarunków 
  • nękanie częstymi telefonami
  • tzw. głuche telefony (stalker dzwoni i nie odzywa się, gdy osoba odbiera telefon)
  • nękanie smsami, pocztą elektroniczną (e-mail) lub tradycyjnymi listami - propozycje spotkań, komplementy, ale także groźby, wyzwiska, obsceniczne treści
  • rozpowiadanie nieprawdziwych rzeczy - oczernianie, psucie reputacji i opinii 
Przestępstwo wydaje się oczywiste - nic dziwnego, w USA jest karalne nawet do 5 lat pozbawienia wolności lub grzywną do 250 000 USD. Skąd więc problem w Polsce? Po pierwsze - brakuje wprost pemalizacji stalkingu. Po drugie - co widać już na powyższej typologii - zjawisko stalkingu, w różnych konkretnych wypadkach, formach czy przejawach, może spełniać przesłanki odpowiedzialności karnej na podstawie już istniejących regulacji prawnych (np. jeśli stalker podejmie próbę zgwałcenia - może odpowiadać za gwałt na podstawie art. 197 KK; jeśli napadnie - może odpowiadać za naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia lub ciężki uszczerbek na zdrowiu z art. 156, 157 KK; analogicznie - pomówienie - art. 212 KK itp.). Innymi słowy - stalker może odpowiadać karnie za poszczególne czyny, których dokonał w ramach swoich działań, pojedyncze - brakuje jednak przepisu karającego całość działań i zachowań, jakie nazwać można stalkingiem. 

W pewnym sensie, jednakże nie do końca, w obecnym stanie prawnym, stalking penalizuje art. 107 KW, regulujący tzw. złośliwe niepokojenie:
Art. 107 KW Kto w celu dokuczenia innej osobie złośliwie wprowadza ją w błąd lub w inny sposób złośliwie niepokoi,podlega karze ograniczenia wolności, grzywny do 1.500 złotych albo karze nagany.
Minister Sprawiedliwości Krzysztof Kwiatkowski: Konieczne jest precyzyjne określenie, jakie konkretnie zachowania podejmowane w jakich okolicznościach są niedozwolone. Wyjaśnia on - iż nie zawsze można sprawcy, stalkerowi, zarzucić dokuczanie pokrzywdzonemu, jako że sprawca we własnym mniemaniu swoimi czynami mógł chcieć jedynie (...) adorować pokrzywdzonego. 

A zatem - brak jednoznacznego zdefiniowania na gruncie polskiego prawa karnego - czym stalking jest. Na pewno można wskazać jedną obiektywną przesłankę, jaką zdecydowanie powinien wypełniać sprawca, aby odpowiadać za stalking - mianowicie powtarzalność zachowań, działań uderzających w pokrzywdzonego (w odróżnieniu od wspomnianego 107 KW, gdzie złośliwe niepokojenie może zajść jednokrotnie i już takie 1 zdarzenie jest podstawą złożenia wniosku o ukaranie; aby tego rozwiązania nie dublować - przepis zakazujący stalkingu musi wprost wskazywać, iż dotyczy zachowań powtarzających się). 

Trochę statystyk: 
  • ofiarami stalkingu częściej są kobiety
  • w przeszło 1/2 przypadków - sprawcami jest partner (były, obecny)
  • najbardziej zagrożeni - samotne młode osoby, studenci, osoby zatrudnione na stanowiskach związanych z kontaktem z ludźmi (sprzedaż, obsługa klientów)
  • najczęstsze przyczyny - zazdrość, zawód miłosny, nienawiść, spory rodzinne czy sąsiedzkie
Co proponuje rząd? Przestępstwo wprowadzone do Kodeksu karnego, z przyczyn oczywistych, ścigane będzie na wniosek pokrzywdzonego. W najgorszym przypadku - tzn. w sytuacji, gdy nękany popełnia z powodu nękania samobójstwo - karę do 10 lat pozbawienia wolności dla stalkera. Równolegle sąd będzie mógł stosować środki karne, w tym zakaz przebywania w określonych miejscach bądź środowiskach oraz zakaz zbliżania się do konkretnych osób. 

Stalking musi zostać uregulowany kodeksowo - jako, że zjawisko samo w sobie jest dla pokrzywdzonych wyjątkowo uciążliwe, może prowadzić do konieczności zmian numerów telefonów, adresów poczty elektronicznej, a niekiedy - również adresu, miejsca zamieszkania.

Pozostaje pytanie - jak karać sprawców stalkingu? Należy pamiętać - tego rodzaju przestępstwa mogą i być może bardzo często są popełniane przez osoby cierpiące na różnego rodzaju schorzenia psychiczne, zatem w wielu przypadkach mogą występować przesłanki uzasadniające wyłączenie lub nadzwyczajne złagodzenie odpowiedzialności karnej. 

Z drugiej strony do problemu podchodzi, słusznie, wicedyrektor departamentu legislacyjno-prawnego w MS prok. Grażyna Stanek, zwracając uwagę na inną kwestię: Problemem będzie natomiast zakreślenie granic i znamion takiego przestępstwa, aby nie ścigać osób w rzeczywistości pomówionych przez pseudopokrzywdzonych. Czyli - jak sformułować hipotezę normy prawnej tak, aby uniknąć korzystania z nowego przepisu, karzącego stalkerów, przez osoby chcące celowo i bezpodstawnie oskarżać na  jego podstawie osoby niewinne?

Nie da się ukryć - problem zdecydowanie istnieje i wprowadzenie przepisu, przewidującego karanie stalkingu jako prześladowania na tle emocjonalnym, jest konieczne, jako że w tym zakresie obecne prawo karne po prostu nie nadąża za rzeczywistością. Z pewnością, gdy nowa regulacja trafi do obrotu prawnego, jej stosowanie będzie także wyzwaniem dla organów ścigania i sądów - co ciekawie obrazuje prof. Piotr Kruszyński: Osoby, które będą stosować ten przepis w praktyce, powinny zachować zdrowy rozsądek. Bardzo łatwo narazić się bowiem w tym przypadku na śmieszność lub popaść w paranoje. Trzeba umieć rozróżnić sytuację, gdy chłopak chce się tylko umówić z dziewczyną, a ona mu odmawia, od sytuacji, gdy rzeczywiście zaczyna on ją nękać SMS-ami lub wystaje pod jej prac.  

Może pokuszę się o swoją własną definicję stalkingu - na potrzeby sformułowania hipotezy nowego przepisu KK? A zatem - stalking jako celowe, uporczywe i powtarzające się zachowanie i działanie sprawcy, wyraźnie wbrew woli pokrzywdzonego, przyjmujące formę dążenia do jak najczęstszych kontaktów z pokrzywdzonym:
  1. bezpośrednio,
  2. pośrednio za pomocą  innych form porozumiewania się (telefon, wiadomości tekstowe oraz multimedialne przesyłane za pomocą telefonów komórkowych, poczta elektroniczna, komunikatory elektroniczne, portale społecznościowe),
powodujące u pokrzywdzonego uzasadnione obiektywnie odczucie bycia prześladowanym na tle emocjonalnym. 

Czy doczekamy się karania stalkingu? Jest szansa. 19.10.2010 został przyjęty rządowy projekt nowelizacji KK w tym zakresie, mający wprowadzić odpowiedni zapis prawa karnego materialnego.